Historia, poziom rozszerzony — maj 2025

24 zadania z arkusza CKE (maj 2025, poziom rozszerzony), 45 pkt: Naczynia kanopskie i mumifikacja w starożytnym Egipcie; Reforma Areopagu a nauczanie św. Pawła — chronologia; Akwedukt rzymski — funkcja i element architektoniczny; Zakony średniowiecza i wczesnej nowożytności — rozpoznanie po opisie…

Zadanie 1 — Naczynia kanopskie i mumifikacja w starożytnym Egipcie (2 punkty)

Zadanie 1 (fotografie naczyń A–C) · „Na podstawie: https://www.metmuseum.org; https://www.memphistours.com" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 1 (fotografie naczyń A–C) · „Na podstawie: https://www.metmuseum.org; https://www.memphistours.com" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
1.1

Rozstrzygnij, która fotografia ze źródła 1. — A, B czy C — przedstawia naczynie wykorzystywane podczas rytuału opisanego w źródle 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

1.2

Wyjaśnij wpływ wierzeń religijnych na praktyki przedstawione w źródle 2.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 1.1 (0–1) — Rozstrzygnięcie C
    • Punktacja: 1 pkt za prawidłowe rozstrzygnięcie WRAZ z uzasadnieniem odwołującym się do OBU źródeł: źródło 2. opisuje przygotowanie ciała zmarłego do mumifikacji (praktyka religijna staroż. Egiptu — organy wewnętrzne wkładano do naczyń pod opieką czterech synów Horusa), a naczynie C jest egipskie — ozdobione hieroglifami (pismo religijne Egipcjan) / z głową zwierzęcą (syn Horusa). BRAMKA: samo „C bo ma hieroglify/głowę zwierzęcą" bez powiązania z opisem mumifikacji ze źr. 2 = odwołanie do jednego źródła → 0.
  • 1.2 (0–1) — wyjaśnij wpływ wierzeń na praktyki ze źr. 2
    • Odpowiedź: wiara w życie pozagrobowe wymagała ZACHOWANIA ciała zmarłego, dlatego zwłoki mumifikowano / preparowano. NIE uznaje się samego opisu praktyki bez odwołania do wierzeń ani samych wierzeń bez związku z mumifikacją.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 2 — Reforma Areopagu a nauczanie św. Pawła — chronologia (1 punkt)

2

Rozstrzygnij, czy wydarzenia opisane w źródle 1. miały miejsce przed reformą opisaną w źródle 2. czy po niej. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE

Rozstrzygnięcie po reformie

  • Punktacja: 1 pkt za rozstrzygnięcie WRAZ z uzasadnieniem odwołującym się do OBU źródeł: źr. 2. opisuje reformę demokratyczną Efialtesa i Peryklesa (V w. p.n.e.), a źr. 1. — wydarzenia PÓŹNIEJSZE, I w. n.e. (nauczanie św. Pawła o Jezusie i zmartwychwstaniu). BRAMKA: odwołanie do obu źródeł.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 3 — Akwedukt rzymski — funkcja i element architektoniczny (2 punkty)

Zadanie 3 (budowla starożytna) · „Na podstawie: https://pl.wikipedia.org" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 3 (budowla starożytna) · „Na podstawie: https://pl.wikipedia.org" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
3.1

Podaj — inną niż most — funkcję budowli zaprezentowanej na fotografii, jaką pełniła ta budowla w starożytności.

3.2

Rozstrzygnij, czy zaprezentowana budowla jest typowa dla cywilizacji starożytnej Grecji czy starożytnego Rzymu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do jednego widocznego na fotografii elementu architektonicznego.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 3.1 (0–1) — funkcja INNA niż most = wodociąg / akwedukt / transport (dostarczanie) wody.
  • 3.2 (0–1) — Rozstrzygnięcie Rzym + uzasadnienie ODWOŁUJĄCE się do widocznego elementu architektonicznego = pełny / półokrągły ŁUK (rzymskie rozwiązanie konstrukcyjne). BRAMKA: uzasadnienie musi wskazać widoczny element (łuk/arkady); samo „bo Rzym" bez elementu → 0.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 4 — Zakony średniowiecza i wczesnej nowożytności — rozpoznanie po opisie (2 punkty)

4

Do każdego z opisów A–C podaj stosowaną w historiografii nazwę zakonu, którego dany opis dotyczy.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE

A = franciszkanie, B = benedyktyni, C = jezuici

  • Punktacja: 2 pkt za trzy prawidłowe wskazania, 1 pkt za dwa.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 5 — Przemyślidzi — koronacja Wacława II i relikwie św. Wojciecha (2 punkty)

Zadanie 5 (Przemyślidzi) · „Na podstawie: Dynastie Europy, red. A. Mączak, Wrocław 2009, s. 266–267" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 5 (Przemyślidzi) · „Na podstawie: Dynastie Europy, red. A. Mączak, Wrocław 2009, s. 266–267" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
5.1

Każdemu wydarzeniu opisanemu we fragmentach A–B przyporządkuj władcę ze źródła 1., który był z nim związany.

5.2

Rozstrzygnij, o którym świętym — Stanisławie czy Wojciechu — jest mowa we fragmencie B. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści źródła.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 5.1 (0–1) — fragment A → Wacław II, fragment B → Brzetysław I
    • Punktacja: 1 pkt za DWA prawidłowe wskazania (oba).
  • 5.2 (0–1) — Rozstrzygnięcie o Wojciechu + uzasadnienie z źródła: relikwie wywieziono z GNIEZNA (św. Wojciech spoczywał w Gnieźnie), a relikwie św. Stanisława są w Krakowie.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 6 — Lokacja miasta na prawie niemieckim — odczyt z planu (1 punkt)

Zadanie 6 (lokacja miasta) · „Na podstawie: M. Tymowski, Człowiek i historia, Warszawa 2002, s. 79" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 6 (lokacja miasta) · „Na podstawie: M. Tymowski, Człowiek i historia, Warszawa 2002, s. 79" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
6

Rozstrzygnij, którą cyfrą — 1, 2 czy 3 — oznaczono w legendzie obszar miasta lokowanego na prawie niemieckim. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z planu.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE

Rozstrzygnięcie 3 + uzasadnienie odwołujące się do JEDNEGO elementu graficznego planu (regularna/szachownicowa siatka ulic, prostokątny rynek w centrum). BRAMKA: uzasadnienie musi wskazać element z planu.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 7 — Inkorporacja Prus i wojna trzynastoletnia (2 punkty)

Zadanie 7 (materiał źródłowy) · „Na podstawie: https://mapyonline.[…].pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)

7.1

Rozstrzygnij, czy źródła 1. i 2. odnoszą się do tej samej wojny. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.

7.2

Dokończ zdanie. Wystawcą dokumentu cytowanego w źródle 1. był:

A. Jan Olbracht.

B. Władysław Jagiełło.

C. Kazimierz Jagiellończyk.

D. Władysław Warneńczyk.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 7.1 (0–1) — Rozstrzygnięcie tak (oba źródła dotyczą tej samej wojny — trzynastoletniej). Uzasadnienie z OBU: źr. 1 = akt inkorporacji Prus do Korony (przyczyna wybuchu wojny), źr. 2 = mapa tej wojny (daty bitew 1454/1462, nabytki Polski 1466). BRAMKA: odwołanie do obu źródeł.
  • 7.2 (0–1) — C (Kazimierz Jagiellończyk — wystawca aktu inkorporacji 1454).

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 8 — Style architektoniczne kościoła w Gnieźnie — gotyk i barok (2 punkty)

Zadanie 8 (style architektoniczne) · „N podstawie: https://wzgorzelecha.pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 8 (style architektoniczne) · „N podstawie: https://wzgorzelecha.pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
8

Podaj nazwy dwóch stylów architektonicznych, które reprezentuje kościół przedstawiony na fotografii, oraz wymień po jednej widocznej cesze każdego z tych stylów.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • Dwie nazwy stylów + po jednej widocznej cesze:
    • STYL 1 = GOTYK; cecha widoczna: OSTROŁUKOWE okna (ostry łuk), ewentualnie przypory, ceglana konstrukcja szkarpowa.
    • STYL 2 = BAROK; cecha widoczna: OZDOBNY (cebulasty/hełmowy) HEŁM wieży, miękka, dekoracyjna forma zwieńczenia.
  • Punktacja: 2 pkt za DWIE nazwy + PO JEDNEJ cesze każdego stylu
  • Punktacja: 1 pkt za dwie nazwy BEZ cech ALBO za jedną nazwę + jedną cechę TEGO stylu. Sama jedna nazwa bez cechy → 0.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 9 — Konfederacja warszawska 1573 — tolerancja religijna (3 punkty)

9.1

Dokończ zdanie. Dokument został uchwalony w okresie bezkrólewia po śmierci:

A. Zygmunta Augusta.

B. Stefana Batorego.

C. Zygmunta III.

D. Władysława IV.

9.2

Podaj stosowaną w historiografii nazwę dokumentu zacytowanego w źródle.

9.3

Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzeń we Francji, do których nawiązali autorzy dokumentu.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 9.1 (0–1) — A — bezkrólewie po śmierci Zygmunta Augusta.
  • 9.2 (0–1) — nazwa dokumentu = akt konfederacji warszawskiej / konfederacja warszawska.
  • 9.3 (0–1) — wydarzenia we Francji = noc św. Bartłomieja / rzeź hugenotów.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 10 — Medal odzyskania Kamieńca Podolskiego 1699 (1 punkt)

Zadanie 10 (medal) · „https://www.wilanow-palac.pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 10 (medal) · „https://www.wilanow-palac.pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
10

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń — P (prawda) albo F (fałsz):

1. Traktat upamiętniony na medalu został podpisany za panowania Jana III Sobieskiego.

2. Traktat upamiętniony na medalu kończył wojny Rzeczypospolitej z Portą Ottomańską.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  1. — F (traktat NIE podpisano za Jana III Sobieskiego — 1699 to już po jego śmierci, panowanie Augusta II); 2. — P (pokój karłowicki 1699 kończył wojny Rzeczypospolitej z Portą Ottomańską)
  • Punktacja: 1 pkt za dwa prawidłowe wskazania.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 11 — Konstytucje: amerykańska, francuska i 3 maja — porównanie (3 punkty)

11.1

Każdemu fragmentowi dokumentu (A–C) przyporządkuj nazwę państwa, w którym dokument ten został uchwalony.

11.2

Rozstrzygnij, który z dokumentów (A–C) powstał najwcześniej. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do źródeł i wiedzy własnej.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 11.1 (0–2) — A → Stany Zjednoczone, B → Francja, C → Polska/Rzeczpospolita
    • Punktacja: 2 pkt za trzy prawidłowe, 1 pkt za dwa.
  • 11.2 (0–1) — A (najwcześniej — konstytucja USA, 1787) + uzasadnienie (USA 1787; Francja/Dyrektoriat 1795; Konstytucja 3 maja 1791 — A najstarsza / pierwsza nowożytna konstytucja).

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 12 — Bank Polski a banknot Księstwa Warszawskiego (1 punkt)

Zadanie 12 (banknot) · „https://[…]monet.pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)

12

Rozstrzygnij, czy banknot zaprezentowany w źródle 2. został wyemitowany przez bank, o którym mowa w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE

Rozstrzygnięcie nie + uzasadnienie z OBU źródeł: bank ze źr. 1 (Bank Polski) powstał w czasach Królestwa Polskiego (Mikołaj I jako król Polski), a banknot ze źr. 2 pochodzi wcześniej — z Księstwa Warszawskiego (rok 1810, nazwa państwa na banknocie). BRAMKA: odwołanie do obu źródeł.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 13 — Luddyzm — społeczne skutki rewolucji przemysłowej (1 punkt)

13

Wyjaśnij społeczne motywy nazwania przez autora listu maszyn nienawistnymi.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE

wyjaśnienie: autor postrzegał maszyny jako ZAGROŻENIE dla MIEJSC PRACY robotników (i ich statusu materialnego) — dostrzegał negatywne społeczne następstwa rewolucji przemysłowej (mechanizacja wypierała pracę ludzką)

  • Punktacja: 1 pkt za prawidłowe wyjaśnienie.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 14 — Powstanie listopadowe — mapa i herby powstańcze (3 punkty)

Zadanie 14 (mapa) · „Na podstawie: Wielka Encyklopedia PWN, red. J. Wojnowski, t. 22, Warszawa 2004, s. 176" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 14 (mapa) · „Na podstawie: Wielka Encyklopedia PWN, red. J. Wojnowski, t. 22, Warszawa 2004, s. 176" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 14 (herby powstańcze) · „Na podstawie: https://muzeumwp.pl; J. Jarosławski, Szable powstańców, Warszawa 2023, s. 96" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 14 (herby powstańcze) · „Na podstawie: https://muzeumwp.pl; J. Jarosławski, Szable powstańców, Warszawa 2023, s. 96" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
14.1

Rozstrzygnij, który z herbów (A czy B) został ustanowiony podczas powstania zilustrowanego na mapie. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do źródeł i wiedzy własnej.

14.2

Oceń prawdziwość stwierdzeń — P albo F:

1. Działania zbrojne ukazane na mapie toczyły się m.in. na tzw. ziemiach zabranych.

2. Układ granic widocznych na mapie był efektem postanowień pokoju w Tylży.

3. Jedną z bohaterek tego powstania była Emilia Plater.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 14.1 (0–1)
    • Rozstrzygnięcie A + uzasadnienie z obu źródeł i wiedzy: mapa = powstanie LISTOPADOWE (bitwy Stoczek, Grochów, Iganie, Ostrołęka)
    • herb A (tarcza DWUDZIELNA — orzeł biały + pogoń litewska) ustanowiono w powstaniu listopadowym
    • herb B (trójdzielna tarcza) — w styczniowym. BRAMKA: odwołanie do obu źródeł
  • 14.2 (0–2) — 1. P (ziemie zabrane), 2. F (nie — pokój w Tylży), 3. P (Emilia Plater)
    • Punktacja: 2 pkt za trzy, 1 pkt za dwa.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 15 — Głód bawełniany a wojna secesyjna (2 punkty)

15.1

Oceń prawdziwość stwierdzeń — P albo F:

1. Głód bawełniany był społeczno-gospodarczą konsekwencją wybuchu wojny secesyjnej.

2. Autor tekstu tłumaczy wysokie bezrobocie zmianą technologii produkcji włókienniczej.

15.2

Rozstrzygnij, czy — zdaniem autora — o wprowadzeniu zakazu eksportu bawełny do Wielkiej Brytanii zdecydowała strona zwolenników czy strona przeciwników abolicjonizmu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści źródła.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 15.1 (0–1) — 1. P (głód bawełniany = społeczno-gospodarczy skutek wybuchu wojny secesyjnej), 2. F (autor NIE tłumaczy bezrobocia zmianą technologii, lecz brakiem dostaw bawełny)
    • Punktacja: 1 pkt za dwa prawidłowe.
  • 15.2 (0–1) — Rozstrzygnięcie przeciwników (abolicjonizmu) + uzasadnienie z tekstu: embargo nałożyli przywódcy konfederatów, którzy byli przeciwnikami zniesienia niewolnictwa.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 16 — PPS a SDKPiL — prasa i kwestia niepodległości (2 punkty)

Zadanie 16 (strony tytułowe czasopism A i B) · „Historia Polskiego Rewolucyjnego Ruchu Robotniczego, Warszawa 1975, faksymile" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 16 (strony tytułowe czasopism A i B) · „Historia Polskiego Rewolucyjnego Ruchu Robotniczego, Warszawa 1975, faksymile" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
16.1

Rozstrzygnij, które z czasopism (A czy B) prezentowało treści zbieżne z poglądami autora źródła 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z tekstu i właściwej strony tytułowej czasopisma.

16.2

Rozstrzygnij, czy rewolucja, o której informuje czasopismo B, zakończyła się obaleniem monarchii w Rosji. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do faktografii.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 16.1 (0–1) — Rozstrzygnięcie A + uzasadnienie z tekstu i właściwej strony tytułowej: autor źr. 1 łączy socjalizm z walką o niepodległość — to stanowisko PPS, której organem był „Robotnik" (A); czasopismo B (SDKPiL) nie miało w programie walki o niepodległość. BRAMKA: odwołanie do tekstu I strony tytułowej.
  • 16.2 (0–1) — Rozstrzygnięcie nie (rewolucja z B = 1905, nie obaliła monarchii; obaliła ją dopiero rewolucja lutowa 1917) + uzasadnienie faktografią.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 17 — Ruch sufrażystek i prawa wyborcze kobiet (2 punkty)

Zadanie 17 (źródła ikonograficzne) · „Na podstawie: https://www.loc.gov" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 17 (źródła ikonograficzne) · „Na podstawie: https://www.loc.gov" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
17.1

Podaj nazwę ruchu społeczno-politycznego, do którego osiągnięć odnoszą się źródła.

17.2

Dokończ zdanie. W Polsce prawo, do którego nawiązują oba źródła, zostało wprowadzone w roku:

A. odzyskania niepodległości.

B. uchwalenia konstytucji marcowej.

C. uchwalenia konstytucji kwietniowej.

D. zakończenia II wojny światowej.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 17.1 (0–1) — nazwa ruchu = ruch sufrażystek / feminizm / ruch emancypacyjny (kobiet).
  • 17.2 (0–1) — B — w Polsce prawa wyborcze kobiet wprowadzono w roku odzyskania niepodległości... (odpowiedź CKE: B — uchwalenia konstytucji marcowej). [Uwaga: klucz CKE dla tej formy wskazuje B.]

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 18 — „Twoja kolej, Germanio!" — interpretacja rysunku i traktat wersalski (3 punkty)

Zadanie 18 (traktat wersalski) · „Na podstawie: https://gallica.bnf.fr" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 18 (traktat wersalski) · „Na podstawie: https://gallica.bnf.fr" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
18

Wyjaśnij przesłanie rysunku, interpretując jego dwa elementy graficzne i tytuł. W odpowiedzi uwzględnij kontekst historyczny z roku powstania tego rysunku.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • Elementy pełnej odpowiedzi
  • WYMOWA rysunku: pozytywna dla FRANCJI / negatywna dla NIEMIEC — w 1919 role się odwróciły, teraz to Francja narzuca warunki Niemcom.
  • DWA elementy graficzne (przykłady): Marianna w czerwonej czapce frygijskiej = Francja (triumfująca, z mieczem)
  • Germania w hełmie BEZ miecza / miecz przydeptany = pokonane, rozbrajane Niemcy
  • aureola „1919" = rok triumfu Francji
  • szara, smutna górna część = klęska Francji 1871
  • TYTUŁ „Twoja kolej, Germanio!": nawiązanie do 1871 r. (klęski Francji w wojnie z Prusami, gdy Bismarck upokorzył Francuzów) — teraz „kolej" na Niemcy, role odwrócone.
  • KONTEKST 1919: podpisanie TRAKTATU WERSALSKIEGO — Francja i zwycięzcy narzucają Niemcom surowe warunki (m.in. rozbrojenie, reparacje, straty terytorialne).
  • Punktacja CKE
  • 3 pkt: wymowa + interpretacja DWÓCH elementów graficznych I tytułu + kontekst 1919.
  • 2 pkt: wymowa + (dwa elementy graficzne LUB tytuł) + kontekst 1919.
  • 1 pkt: wymowa + (dwa elementy graficzne LUB tytuł), BEZ kontekstu 1919.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 19 — Konstytucja marcowa — zastępstwo prezydenta w praktyce II RP (2 punkty)

19

Wymień dwa wydarzenia z dziejów II Rzeczypospolitej, które spowodowały konieczność zastosowania zacytowanych zapisów konstytucji.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE

dwa wydarzenia z dziejów II RP wymuszające zastosowanie art. 40–41: śmierć (zabójstwo) prezydenta Gabriela Narutowicza (grudzień 1922) oraz zrzeczenie się urzędu przez prezydenta Stanisława Wojciechowskiego / zamach majowy (1926)

  • Punktacja: 2 pkt za dwa, 1 pkt za jedno.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 20 — Starcie totalitaryzmów 1936–1939 (1 punkt)

Zadanie 20 (totalitaryzmy) · „Na podstawie: www.profinfo.pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 20 (totalitaryzmy) · „Na podstawie: www.profinfo.pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
20

Podaj stosowane w historiografii nazwy dwóch totalitaryzmów, do których nawiązuje tytuł książki.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE

dwa totalitaryzmy: komunizm [ZSRR] oraz faszyzm [Włochy] i/lub nazizm [III Rzesza]

  • Punktacja: 1 pkt za podanie DWÓCH nazw (dowolne dwie z: komunizm, faszyzm, nazizm).

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 21 — COP, Gdynia i Eugeniusz Kwiatkowski — inwestycje II RP (2 punkty)

Zadanie 21 (COP) · „Na podstawie: https://www.jbc.bj.uj.edu.pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 21 (COP) · „Na podstawie: https://www.jbc.bj.uj.edu.pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 21 (Gdynia) · „Na podstawie: https://muzeumplock.eu" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 21 (Gdynia) · „Na podstawie: https://muzeumplock.eu" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
21.1

Podaj nazwisko polskiego ekonomisty związanego z inwestycjami, do których odnoszą się źródła 1. i 2.

21.2

Rozstrzygnij, które źródło — 1. czy 2. — nawiązuje do inwestycji rozpoczętej w okresie rządów sanacji w Polsce. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do faktografii.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 21.1 (0–1) — nazwisko ekonomisty = (Eugeniusz) Kwiatkowski.
  • 21.2 (0–1) — Rozstrzygnięcie źródło 1 (COP) + uzasadnienie faktografią: rządy sanacji wprowadzono w 1926 r. (po zamachu majowym); budowę COP rozpoczęto w latach 30. (za sanacji), a budowę portu w Gdyni rozpoczęto PRZED zamachem majowym (przed sanacją).

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 22 — Układ Sikorski-Majski a 1. Dywizja Kościuszkowska pod Lenino (1 punkt)

22

Rozstrzygnij, czy źródło 2. przedstawia losy formacji wojskowej, która powstała na mocy traktatu przytoczonego w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE

Rozstrzygnięcie nie + uzasadnienie z OBU źródeł: pod Lenino (źr. 2) walczyła 1. Dywizja Piechoty im. T. Kościuszki — formacja podległa komunistom, u boku Armii Czerwonej; natomiast na mocy układu Sikorski-Majski (źr. 1) powstała Armia Polska (gen. Andersa), która NIE walczyła u boku Armii Czerwonej. BRAMKA: odwołanie do obu źródeł.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 23 — Socrealizm w sztuce — „Armia pokoju" (1 punkt)

Zadanie 23 (obraz) · „https://encyklopediateatru.pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
Zadanie 23 (obraz) · „https://encyklopediateatru.pl" · CKE · dozwolony użytek (art. 27 pr. aut.)
23

Podaj nazwę stylu w sztuce reprezentowanego przez przedstawiony obraz. Odpowiedź uzasadnij, charakteryzując jedną widoczną cechę tego stylu.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE

nazwa stylu = socrealizm / realizm socjalistyczny + jedna widoczna cecha (realistyczne przedstawianie ludzi pracy; propaganda pokoju / hasła ideologiczne; monumentalizacja robotnika, optymizm)

  • Punktacja: 1 pkt za nazwę + cechę.

Rozwiąż to zadanie z asystentem

Zadanie 24 — Oceny okrągłego stołu i upadek komunizmu w Europie (3 punkty)

24.1

Porównaj oceny porozumienia okrągłego stołu zaprezentowane w źródłach 1. i 2. — przedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między tymi ocenami.

24.2

Podaj nazwę państwa europejskiego, w którym w 1989 roku doszło do krwawego obalenia dyktatury komunistycznej.

Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
  • 24.1 (0–2) — jedno PODOBIEŃSTWO + jedna RÓŻNICA. Podobieństwo (np.): oba teksty podkreślają znaczenie decyzji o wolnych wyborach / utworzeniu Senatu jako sukcesu opozycji / „Solidarności"; oba mówią o ustępstwach władzy. Różnica (np.): źr. 1 (Dudek) przedstawia porozumienie krytycznie / twierdzi, że nie okrągły stół był przełomem, lecz późniejsze wydarzenia; źr. 2 (Friszke) ocenia je jednoznacznie pozytywnie / jako wydarzenie przełomowe
    • Punktacja: 2 pkt za podobieństwo I różnicę, 1 pkt za jedno z nich.
  • 24.2 (0–1) — państwo z krwawym obaleniem dyktatury komunistycznej w 1989 = Rumunia.

Rozwiąż to zadanie z asystentem