Język polski, poziom podstawowy — czerwiec 2024 (termin dodatkowy)

F F

• 1. „Z każdego z tekstów wynika, że pamięć jest wiernym zapisem przeszłości" — FAŁSZ
• 2. „W każdym z tekstów wyjaśniono, dlaczego kształtowanie pamięci danej zbiorowości jest ważne" — FAŁSZ.

• zaleta, np.: niezbędny mechanizm selekcji wspomnień
• zapominanie pozwala lepiej rozumieć rzeczywistość
• pozwala porządkować wiedzę
• pamięć nieobciążona zbędnymi informacjami działa lepiej
• zapominanie o pewnych wydarzeniach z przeszłości grupy ma znaczenie dla kształtowania jej tożsamości
• wada, np.: nie możemy korzystać z doświadczeń minionych pokoleń
• przeszłość przestaje być źródłem wiedzy
• bez doświadczeń z przeszłości trudniej wyznaczać cele na przyszłość
• bez pamięci o istotnych dla narodu wydarzeniach trudno zbudować jego tożsamość. Odpowiedź niepełna (sama zaleta albo sama wada) → 0 pkt

rozstrzygnięcie NIEUSTALONE — CKE uznaje zarówno

• „tak", jak i „nie", o ile uzasadnienie płynie z tekstu 1
• Tak, ponieważ z tekstu Dyczewskiego wynika, że pamięć jest procesem spontanicznym, więc decyzja o tym, co zachować w pamięci zbiorowości, może zostać nagle zmieniona
• Tak, ponieważ pamięć wiąże się z zapominaniem, a ono zmienia nasz obraz przeszłości
• Nie — z tekstu wynika, że pamięć nie jest przypadkowym zestawem zdarzeń, gdyż można ją kontrolować i kształtować.

• cytat z Dyczewskiego, np.: wymienienie elementów, których dotyczy pamięć
• podkreślenie, że pamięć dotyczy tego, co przeminęło
• podkreślenie, że obejmuje różnorodne aspekty przeszłości
• określenie zagadnień, o których będzie mowa w tekście
• cytat z Limona, np.: podanie cech pamięci
• zaakcentowanie, że proces zapamiętywania nie podlega żadnym regułom
• podkreślenie, że pamięć jest wynikiem swobodnego montowania tego, czego człowiek doświadcza różnymi zmysłami
• nadanie wypowiedzi charakteru metaforycznego / poetyzowanie wypowiedzi

C — „udzielanie odpowiedzi na postawione pytania".

Treść (0–3) wg kryteriów A–D:

• A) stanowisko KAŻDEGO autora — Dyczewski: pamięć zbiorowości podlega modyfikowaniu, kształtowaniu, porządkowaniu; Limon: pamięć jako proces biochemiczny nie podlega żadnym innym regułom / jest zmienna. B) ZESTAWIENIE stanowisk — np. tekst 1.: perspektywa zbiorowości, tekst 2.: perspektywa jednostki; tekst 1.: pamięć zbiorowa jest kształtowana i kontrolowana przez człowieka, tekst 2.: człowiek nie ma całkowitej kontroli nad pamięcią. C) spójność. D) długość 60–90 wyrazów. Poprawność (0–1): ≤2 błędy → 1 pkt; ≥3 → 0 pkt. Jeśli Treść = 0, poprawności nie punktuje się. Holistyczna rubryka CKE PRZYBLIŻONA licznikowo (oba stanowiska / zestawienie / spójność / długość → 3–2–1–0); tryb cienia, nie egzamin formalny.

poprawne wykazanie, że sytuacja na obrazie jest zgodna

• z mitem o Dedalu i Ikarze
• na obrazie widać Dedala i Ikara — skrzydła Dedala są sprawne, ale skrzydła Ikara rozpadły się i młodzieniec spada
• widać spadającego Ikara, ponieważ słońce roztopiło wosk sklejający skrzydła
• według mitu Ikar wzniósł się zbyt blisko słońca, przez co jego skrzydła się rozpadły, a on runął w dół — na obrazie ukazano tę samą sytuację: Ikar znalazł się zbyt blisko Heliosa (boga Słońca).

poprawne wyjaśnienie

• porównanie ojczyzny do matki służy pouczeniu, że ojczyznę należy chronić, kochać i poważać jak rodzoną matkę
• służy utożsamieniu ojczyzny z matką — w ten sposób autor podkreśla wartość ojczyzny.

• 9.1
  • A, C, D (wykrzyknienia, wyliczenia, hiperbole). 2 pkt — trzy poprawne odpowiedzi
  • 1 pkt — dwie
  • 0 pkt — jedna albo mniej. Zaznaczenie więcej niż trzech odpowiedzi → 0 pkt za całe zadanie.
• 9.2 — trafne wyjaśnienie w odniesieniu do utworu
  • Przykłady:
    • dla Harpagona wartością są pieniądze, a nie rodzina — dla korzyści zmusza córkę do małżeństwa ze znacznie starszym mężczyzną, który nie żąda posagu
    • Eliza nie może być z ojcem szczera, bo skąpstwo go zaślepia, więc knuje intrygę, by uzyskać zgodę na ślub z ukochanym
    • skąpstwo doprowadziło do rozpadu więzi rodzinnych — Eliza widzi w ojcu despotę i spiskuje przeciw niemu

• 2 pkt — rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do fragmentu wiersza ORAZ fragmentu Dziadów cz. III
• 1 pkt — rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie w odniesieniu do jednego z fragmentów
• Uwaga: w uzasadnieniu zdający musi odnieść się do POSTAWY; nie zalicza się odpowiedzi polegającej tylko na streszczaniu albo parafrazowaniu tekstu.
• Przykłady:
  • „Inną. Podmiot liryczny przyjmuje pokorną postawę wobec Boga, natomiast Konrad jest roszczeniowy — żąda władzy"
  • „Inną. Podmiot ufa Bogu, wierzy, że zostanie wysłuchany, natomiast Konrad czuje się lekceważony milczeniem Boga"
  • „Taką samą. Zarówno podmiot liryczny, jak i Konrad bezpośrednio przemawiają do Boga, nie boją się do Niego zwracać"

A4, B1, C5

• A. Jan Mincel → 4. kupiec niemieckiego pochodzenia, pierwszy pracodawca Rzeckiego
• B. August Katz → 1. przyjaciel Rzeckiego, razem walczyli w Wiośnie Ludów
• C. Helena Stawska → 5. lokatorka kamienicy Łęckich, Rzecki chciał wyswatać ją z Wokulskim.

F P P

• 1. „Czepiec docenia Pana Młodego za jego twórczość poetycką" — FAŁSZ
• 2. „Z wypowiedzi Czepca wynika, że chłopi są gotowi do walki" — PRAWDA
• 3. „Czepiec krytykuje Pana Młodego za brak zainteresowania prawdziwymi potrzebami chłopów" — PRAWDA.

poprawne wyjaśnienie paradoksu

• paradoks polega na tym, że podmiot liryczny potrafi żyć, chociaż sądził, że ukochana osoba jest mu niezbędna do życia jak powietrze
• wynika z przedstawienia miłości jako czegoś niezbędnego do życia — podmiot mówi, że jednak żyje, choć nieszczęśliwie kocha
• mimo rozstania z osobą ukochaną, która była niezbędna jak powietrze, podmiot stwierdza po czasie, że jednak potrafi bez niej żyć.

• 2 pkt — poprawne podanie tytułu ORAZ trafne wyjaśnienie
• 1 pkt — poprawne podanie tytułu
• tytuł: Tango (Sławomira Mrożka)
• Uwaga: podanie niepoprawnego tytułu skutkuje przyznaniem 0 punktów za całe zadanie; nie uznaje się wyjaśnienia ograniczającego się do wskazania tego samego imienia bohaterów. Przykłady wyjaśnienia: postacie w obu utworach mają podobne cechy charakteru; bohaterowie przyjmują podobną postawę życiową — obaj są bezwzględni, prostaccy, gardzą innymi.

• Nie — spotkały go same nieszczęścia, począwszy od zagubionego bagażu
• Nie — czuł się zagubiony, nie działały telefony, nie mógł skontaktować się z Gosią
• Nie — był zdziwiony obecnością żołnierzy i czołgów na ulicach, zgubił się wśród identycznych bloków
• I tak, i nie — po przylocie zjadł smaczną kolację z Gosią i jej narzeczonym, ale więcej było nieprzyjemności: stan wojenny, niezrozumienie sytuacji, poczucie zagubienia.