Język polski, poziom podstawowy — czerwiec 2025 (termin dodatkowy)

F F F. 2 pkt — trzy poprawne odpowiedzi

• 1 pkt — dwie poprawne; 0 pkt — jedna poprawna albo brak.

1 pkt za poprawne podanie dwóch korzyści na podstawie

• tekstu Tomasza Neumanna. Uwaga CKE: jeżeli zdający wymieni więcej niż dwie korzyści, a wśród nich pojawi się odpowiedź błędna, otrzymuje 0 pkt. Przykładowe odpowiedzi CKE: lepsze gospodarowanie przestrzenią miast / centrów biznesowych i handlowych; brak konieczności budowania fizycznej sygnalizacji świetlnej i znaków drogowych; szybki, bezproblemowy przejazd z pracy do domu i odwrotnie; zmniejszenie natężenia ruchu w mieście; planowanie trasy zgodnie z potrzebami pasażerów (dowożenie bezpośrednio do miejsca docelowego); grupowanie pasażerów o podobnych trasach — efektywniejsze poruszanie się po mieście; możliwość mieszkania poza miastem, bo przyjazd do miasta nie nastręczałby problemów.

1 pkt za **rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie zgodne

• z tekstem 2.** Oba przykłady CKE rozstrzygają, że ocena Neumanna jest inna: „Jest inna, ponieważ autor zakłada, że pojazdy nie parkowałyby blisko pracy i nie wracały do miejsca zamieszkania ich właściciela. Według niego będą funkcjonowały centra lokalizacyjne, które umożliwią parkowanie samochodów, co wpłynie na rozluźnienie ruchu."; „Nie. Wprowadzenie pojazdów autonomicznych mogłoby ograniczyć ruch w mieście, ponieważ ludzie korzystaliby z wygodnego transportu publicznego."

C, D (C — stosowanie trybu przypuszczającego

• D — wykorzystywanie wyrazów obcych). 2 pkt — dwie poprawne odpowiedzi
• 1 pkt — jedna poprawna
• 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak. Wymaganie: II.1.1 (fleksja) — rozpoznawanie form trybu czasownika

temat notatki — **wpływ pojazdów autonomicznych na

• przestrzeń miejską**, 60–90 wyrazów. Rubryka treści: A. stanowisko każdego autora, B. zestawienie stanowisk, C. spójność, D. długość. Stanowiska wg wskazówek CKE: – Orłowski: wprowadzenie samochodów autonomicznych będzie wymagało dostosowania miejskiej infrastruktury i nie jest bezpieczne bez fazy testowania; – Neumann: dzięki pojazdom autonomicznym będzie można korzystniej zagospodarować przestrzeń miejską i zmniejszyć natężenie ruchu; zmaleje gęstość zabudowy w centrum, przybędzie przestrzeni użytkowej. Zestawienie może pokazywać: tekst 1. — wyzwania związane z koniecznością dostosowania infrastruktury / tekst 2. — możliwość lepszego (wizualnie i użytkowo) zagospodarowania przestrzeni; albo tekst 1. — zwiększenie natężenia ruchu / tekst 2. — zmniejszenie natężenia ruchu. Poprawność: 1 pkt przy najwyżej dwóch błędach łącznie
• Punktacja: 0 pkt przy trzech i więcej. Jeżeli w kryterium Treść przyznano 0 pkt, w kryterium Poprawność też nie przyznaje się punktu.

1 pkt za **rozstrzygnięcie oraz trafne uzasadnienie

• na podstawie OBU tekstów**. CKE dopuszcza obie odpowiedzi: – „Jest zgodne, ponieważ obraz Chagalla ilustruje tę samą co w Biblii hierarchię wynikającą z kolejności stworzenia — najpierw Bóg stworzył zwierzęta, a potem człowieka."; – „Nie jest zgodne. W tekście Biblii podkreśla się, że człowiek powinien władać światem zwierząt. Na obrazie tymczasem ludzie umieszczeni są na dole, tak jakby Chagall nie chciał wskazywać na przywódczą rolę człowieka w świecie."

1 pkt za poprawne wyjaśnienie **w odniesieniu do fragmentu

• Antygony ORAZ do całego dramatu Sofoklesa**, na czym polega hybris Kreona. Przykładowe odpowiedzi CKE: – „Pyszny Kreon nie dopuszcza do siebie myśli, że wola bogów różni się od jego woli. Jak bardzo się myli, ukaże zakończenie dramatu, gdy nieprzejednanie króla zostanie ukarane nieszczęściami, które na niego spadną."; – „Kreon wyraża przekonanie, że może przewidzieć osąd bogów i uważa, że daje mu to prawo do podejmowania decyzji dotyczących praw boskich […]. Przekonanie Kreona, że jako władca może wkraczać w boskie kompetencje, świadczy o jego pysze i błędnej ocenie sytuacji."

2 pkt — poprawne podanie dwóch wydarzeń z Makbeta

• 1 pkt — jednego; 0 pkt — odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak. Przykładowa odpowiedź CKE:
• 1. przybycie żołnierzy okrytych gałęziami pod zamek Makbeta; 2) zabicie Makbeta przez Makdufa.

1 pkt za poprawne wyjaśnienie, na czym polega alegoryczność

• bajki. Przykładowe odpowiedzi CKE: „Alegoryczność […] polega na tym, że przez obraz stereotypowego postrzegania relacji między różnymi zwierzętami (ptakami) autor pokazuje różne relacje między ludźmi / stosunek do innych ludzi (pycha, pogarda, szacunek)."; „Bajka jest alegoryczna, ponieważ zwierzęta reprezentują cechy ludzkie, np. paw reprezentuje pychę, wywyższa się ponad innych, chwali piórami. Z kolei orzeł reprezentuje ludzi cieszących się poważaniem otoczenia."

• – 10.1 — epoka: pozytywizm (1 pkt za poprawną nazwę epoki). – 10.2 — 1 pkt za poprawne wyjaśnienie w odniesieniu do fragmentu Lalki, na czym polegała praca u podstaw. Przykładowa odpowiedź CKE: „Praca u podstaw polegała na działaniach służących podniesieniu poziomu życia warstw najuboższych i niewykształconych. Prezesowa Zasławska we fragmencie Lalki jest przedstawiona jako kobieta troszcząca się o warunki mieszkaniowe i higienę parobków pracujących w jej majątku."

2 pkt — poprawne wyjaśnienie, na czym polega I czemu służy

• dialektyzacja we fragmencie; 1 pkt — wyjaśnienie tylko jednego z tych elementów; 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak. Przykładowe odpowiedzi CKE: „dialektyzacja polega na stylizowaniu języka utworu na język charakterystyczny dla chłopów. Ten zabieg służy oddaniu realiów życia na wsi i podkreśla atmosferę panującą w czasie wyprawy chłopów na jarmark."; „Stylizacja językowa polega na wykorzystaniu słownictwa gwarowego, np.: takoż, jensi, ciołak. Autor posłużył się gwarą, aby podkreślić wiejskie pochodzenie opisywanej we fragmencie społeczności, pokazać sposób jej porozumiewania się czy oddać realia życia na wsi."

1 pkt za poprawne wyjaśnienie znaczenia tytułu **w odniesieniu

• do wizji niepodległego państwa polskiego zaprezentowanej przez Gajowca**. Przykładowa odpowiedź CKE: „Tytułowe Przedwiośnie odnosi się do trudnej sytuacji Polski po odzyskaniu niepodległości. Przedwiośnie to okres, w którym zniszczony kraj jest odbudowywany, to czas, w którym oczekuje się na wiosnę, czyli stabilizację państwa. Aby ją uzyskać, konieczne są reformy, o których mówi Szymon Gajowiec."

P P P. 2 pkt — trzy poprawne odpowiedzi

• 1 pkt — dwie poprawne; 0 pkt — jedna poprawna albo brak.

1 pkt za poprawne wyjaśnienie, jaką ocenę relacji społecznych

• zawiera utwór, zilustrowane trafną sytuacją z opowiadania. Przykładowe odpowiedzi CKE: „Opowiadanie zawiera negatywną ocenę relacji społecznych. Przedstawia ono ludzi (takich jak «Edek») jako zapatrzonych w swoje cele i wykorzystujących siłę oraz status materialny w stosunkach ze słabszymi. Wysoki i tęgi kierowca forda zabrał miejsce parkingowe drobnemu inteligentowi kierującemu «maluchem», ponieważ uważał się za lepszego."; „W opowiadaniu oceniono relacje społeczne jako niesprawiedliwe. […] Kłótnię wygrywa większy mężczyzna w lepszym samochodzie, choć to kierowca małego fiata podjechał pierwszy […]."

• – 15.1 — 1 pkt za poprawne wyjaśnienie na podstawie fragmentu: autor ocenił siebie negatywnie / krytycznie, bo był nieprzygotowany do podróży (niewiedza, nieoczytanie, ignorancja), więc nie wszystko rozumiał; podróż okazała się lekcją pokory, a zrozumienie obcej kultury wymaga długiego przygotowania. – 15.2 — 1 pkt za wypisanie z fragmentu dwóch sformułowań o charakterze wartościującym, wyrażających autoocenę
• Przykłady: spotkanie fascynujące; wielką lekcją pokory; konieczność wielkiej pracy nad sobą; wróciłem z tej podróży zawstydzony swoją niewiedzą / nieoczytaniem / ignorancją; były moją porażką (próbowałem zapomnieć o Indiach, bo były moją porażką); ich […] zagadkowość i niezrozumiałość przytłoczyły mnie / oszołomiły / pokonały. W 15.2 CYTOWANIE JEST WYMAGANE (polecenie: „wypisz") — to wyjątek od zasady „odpowiadaj własnymi słowami".