Egzamin ósmoklasisty — język polski, maj 2024
17 zadań z arkusza CKE (maj 2024), 25 pkt: Egzamin: kiedy wieszano flagi i co skłoniło Rudego do akcji; Egzamin: co wynika z fragmentu o akcjach Buków; Egzamin: ambicja Alka a jego akcje; Egzamin: co znaczy „żywy i bezpośredni udział”. Polecenia, klucz odpowiedzi CKE i lekcje, w których asystent AI…
Zadanie 1 — Egzamin: kiedy wieszano flagi i co skłoniło Rudego do akcji (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Na podstawie przytoczonego fragmentu Kamieni na szaniec oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F, jeśli jest fałszywe.
1. W tekście znajduje się informacja o tym, kiedy dekorowano niektóre budynki hitlerowskimi flagami.
2. Zdjęcie przez Alka hitlerowskiej flagi z gmachu PKO skłoniło Rudego do przeprowadzenia podobnej akcji.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
PP — oba stwierdzenia prawdziwe
- Punktacja: 1 pkt tylko za komplet
- Punktacja: 0 pkt za odpowiedź niepoprawną, niepełną albo brak.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 2 — Egzamin: co wynika z fragmentu o akcjach Buków (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Na podstawie przytoczonego fragmentu Kamieni na szaniec dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Z przytoczonego fragmentu utworu wynika, że
A. wyczyn Rudego nie wywarł na Alku żadnego wrażenia.
B. Zośka nie brał udziału w planowaniu akcji przeciw okupantowi.
C. przyjaciele podziwiali Zośkę za umiejętność zachowania zimnej krwi w każdej sytuacji.
D. koledzy pomagali Alkowi w ściągnięciu flagi z budynku Pocztowej Kasy Oszczędności.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
C — przyjaciele podziwiali Zośkę za umiejętność zachowania zimnej krwi w każdej sytuacji
- Punktacja: 1 pkt za odpowiedź poprawną.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 3 — Egzamin: ambicja Alka a jego akcje (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Na podstawie przytoczonego fragmentu Kamieni na szaniec wyjaśnij, jak fakt, że silnie grała w Alku ambicja, wpływał na podejmowane przez niego działania. Nie cytuj.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
1 pkt — wyjaśnienie, jak ambicja wpływała na działania Alka (wybierał flagi największe / w najbardziej eksponowanych punktach miasta, podejmował się wyjątkowych i trudnych wyzwań); 0 pkt — ogólnik bez związku z ambicją albo brak odpowiedzi.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 4 — Egzamin: co znaczy „żywy i bezpośredni udział” (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Przeczytaj poniższy fragment.
W każdej pracy, jaką trzeba było robić, Zośka brał osobiście żywy i bezpośredni udział. Przewodził w czasie szaleństwa „victorii”, bił rekordy w czasie rysowania „kotwic”.
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Podkreślona część wypowiedzenia oznacza, że Zośka działał przede wszystkim
A. szybko.
B. konsekwentnie.
C. bez zastanowienia.
D. z zaangażowaniem.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
D — z zaangażowaniem
- Punktacja: 1 pkt za odpowiedź poprawną.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 5 — Egzamin: akcja „Kopernik” i czyny niełatwe Alka (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Obejrzyj poniższą ilustrację umieszczoną na okładce komiksu przygotowanego przez Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.
∗ Niemiecki napis na tablicy: Wielkiemu astronomowi Mikołajowi Kopernikowi.
Elżbieta Olczak, Sławomir Kiełbus, Akcja Kopernik, Gdańsk 2020.
Na podstawie znajomości całego utworu Kamienie na szaniec uzasadnij, że sytuacja, do której nawiązuje powyższa ilustracja, stanowi potwierdzenie, że Alek potrafił decydować się na czyny niełatwe. W uzasadnieniu wyjaśnij, na czym polegała trudność tej akcji.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
1 pkt — uzasadnienie, które WYJAŚNIA, na czym polegała trudność akcji (zdjęcie niemieckiej tablicy z pomnika Kopernika: tablica przytwierdzona kilkoma śrubami, pomnik w centrum Warszawy w punkcie obserwowanym przez Niemców, w pobliżu niemieccy żandarmi); 0 pkt — samo „groziło mu niebezpieczeństwo” bez wyjaśnienia trudności.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 6 — Egzamin: kolejność zdarzeń w „Kamieniach na szaniec” (2 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Na podstawie znajomości całego utworu Kamienie na szaniec ułóż poniższe zdarzenia zgodnie z porządkiem chronologicznym. Wpisz litery (A–E) w kratki we właściwej kolejności.
A. Wybuch wojny i opuszczenie Warszawy przez Buki.
B. Powrót do stolicy i przystąpienie do organizacji PLAN.
C. Zdanie matury i wyprawa zespołu Buków w polskie góry.
D. Podjęcie działań dywersyjnych i udział w akcji pod Arsenałem.
E. Włączenie się w działalność Małego Sabotażu i pierwsza akcja uliczna.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
- CABED. 2 pkt — 5 liter na właściwych miejscach
- 1 pkt — 4 albo 3 litery
- 0 pkt — mniej
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 7 — Egzamin: bohaterski czyn bohatera innej lektury (2 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Wybierz bohatera lektury obowiązkowej, innej niż Kamienie na szaniec, który, podobnie jak Alek, potrafił się zdobyć na bohaterski czyn, przekraczający możliwości przeciętnego człowieka. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
Tytuł lektury: …
Bohater lektury: …
Uzasadnienie wyboru: …
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
2 pkt — tytuł lektury obowiązkowej i bohater, poprawne uzasadnienie zilustrowane sytuacją z lektury; 1 pkt — tytuł i bohater, poprawne uzasadnienie bez ilustrującej sytuacji (też: brak bohatera, gdy uzasadnienie pozwala go zidentyfikować; brak tytułu przy poprawnym bohaterze i uzasadnieniu); 0 pkt — błędne uzasadnienie albo jego brak. Lektura MUSI być inna niż „Kamienie na szaniec”.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 8 — Egzamin: podmiot, okolicznik i polszczyzna wzorcowa (2 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
W wypowiedzeniu Alek już z daleka wlepił wzrok we fronton Zachęty funkcję podmiotu pełni wyraz …, natomiast wyrażenie z daleka jest … .
A. wzrok
B. Alek
C. dopełnieniem
D. okolicznikiem
Wypowiedzenie Alek już z daleka wlepił wzrok we fronton Zachęty przeredaguj tak, aby użyte w nim sformułowanie charakterystyczne dla polszczyzny potocznej zastąpić wyrazem lub sformułowaniem charakterystycznym dla polszczyzny wzorcowej.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
Pytanie 1: BD (podmiotem jest „Alek”, „z daleka” to okolicznik), 1 pkt za komplet. Pytanie 2: 1 pkt — „wlepił wzrok” zastąpione sformułowaniem wzorcowym (np. „wpatrywał się”, „obserwował”); 0 pkt — inne potoczne („gapił się”).
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 9 — Egzamin: przecinek i wykrzyknik w dialogu Alka i Rudego (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F, jeśli jest fałszywe.
1. W wypowiedzeniu Jedźmy, sprawdzimy przecinek oddziela zdania składowe w wypowiedzeniu złożonym współrzędnie.
2. W wypowiedzeniu Bujasz, niemożliwe! wykrzyknik służy podkreśleniu rozkazującego tonu wypowiedzi.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
PF — pierwsze prawdziwe, drugie fałszywe
- Punktacja: 1 pkt tylko za komplet.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 10 — Egzamin: plansza gry o „Kamieniach na szaniec” (2 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Uczniowie jednej ze szkół podstawowych zaprojektowali grę planszową opartą na motywach utworu Kamienie na szaniec. Na polach planszy do gry umieścili elementy graficzne nawiązujące do treści lektury. Poniżej znajduje się projekt graficzny planszy do tej gry.
Spośród elementów graficznych nawiązujących do treści lektury, umieszczonych na planszy, wybierz dwa i wyjaśnij, w jaki sposób elementy graficzne wybrane przez Ciebie łączą się z działaniami bohaterów Kamieni na szaniec.
Element graficzny 1.: …
Wyjaśnienie: …
Element graficzny 2.: …
Wyjaśnienie: …
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
po 1 pkt za każdy z dwóch wybranych elementów graficznych z wyjaśnieniem, jak łączy się z działaniami bohaterów lektury (przykłady CKE: budynek z napisem „Fotograf” — wybijanie szyb w zakładach fotograficznych współpracujących z Niemcami; „Kino” — wpuszczanie gazu do kin, by zniechęcić do niemieckich filmów propagandowych; „Restauracja” — akcje przeciwko Paprockiemu, pośredniczącemu w prenumeracie niemieckich gazet; „Wędliny” — gaz w sklepie, w którym zakupy mogli robić tylko Niemcy; pociąg — wysadzenie pociągu z bronią dla niemieckich żołnierzy; samochód więźniarka — odbicie więźniów Gestapo, w tym Rudego, w akcji pod Arsenałem).
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 11 — Egzamin: streszczenie tekstu „O szczęściu” (2 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby powstało spójne streszczenie tekstu O szczęściu.
Tematem tekstu Frédérica Lenoira jest … .
Autor rozpoczyna swoje rozważania od …, a następnie … .
W zakończeniu … .
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
- 2 pkt — temat i to, co na ten temat powiedziano, przy właściwym poziomie uogólnienia
- 1 pkt — temat i treść przy zaburzonym poziomie uogólnienia
- 0 pkt — odpowiedź niepoprawna, niepełna albo w całości złożona z fragmentów przepisanych z tekstu
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 12 — Egzamin: na które pytanie odpowiada 3. akapit (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Spośród podanych pytań wskaż to, na które można znaleźć odpowiedź w 3. akapicie tekstu Frédérica Lenoira. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
A. Czy przyjemności mogą pociągać za sobą złe skutki?
B. Czy odpowiedź na pytanie o istotę szczęścia jest łatwa?
C. Dlaczego w dążeniu do szczęścia potrzebna jest wytrwałość?
D. Jaki jest związek między poczuciem szczęścia a podejmowaniem wyborów?
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
D — związek między poczuciem szczęścia a podejmowaniem wyborów
- Punktacja: 1 pkt za odpowiedź poprawną.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 13 — Egzamin: szczęście według 4. akapitu (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Na podstawie 4. akapitu tekstu Frédérica Lenoira dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Zgodnie z treścią 4. akapitu tekstu Frédérica Lenoira szczęście jest
A. otrzymywane jako niespodziewany prezent.
B. zdobywane przez tych, którzy unikają trudności.
C. osiągane w wyniku realizacji wyznaczonych celów.
D. odczuwane silniej, gdy nie wymaga od nas wysiłku.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
C — osiągane w wyniku realizacji wyznaczonych celów
- Punktacja: 1 pkt za odpowiedź poprawną.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 14 — Egzamin: prawda czy fałsz o tekście „O szczęściu” (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Na podstawie tekstu Frédérica Lenoira oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F, jeśli jest fałszywe.
1. Przykre i trudne doświadczenia nie mają wpływu na nasz rozwój.
2. Aby być w pełni szczęśliwym, trzeba przemyśleć kierunek swoich działań.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
FP — pierwsze fałszywe, drugie prawdziwe
- Punktacja: 1 pkt tylko za komplet.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 15 — Egzamin: „Dar” Miłosza i opinia Alaina o szczęściu (2 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Przeczytaj wiersz Dar Czesława Miłosza.
Spośród podanych niżej sformułowań wybierz te trzy, które dotyczą podmiotu lirycznego wiersza Dar. Następnie zapisz oznaczenia literowe tych sformułowań w miejscach wyznaczonych kropkami.
A. Akceptacja siebie.
B. Odczuwanie spokoju.
C. Zaspokajanie ambicji.
D. Bliska więź z innymi ludźmi.
E. Kontakt ze światem przyrody.
Sformułowania, które dotyczą podmiotu lirycznego wiersza Dar, oznaczono literami: … , … oraz … .
Czy opinia filozofa Alaina: nie może być szczęśliwy ten, kto tego nie pragnie; dlatego trzeba chcieć swojego szczęścia i je tworzyć, może stanowić komentarz do wiersza Dar? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do treści utworu Czesława Miłosza.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
Pytanie 1: ABE (litery A, B i E, kolejność bez znaczenia), 1 pkt za komplet. Pytanie 2: 1 pkt — odpowiedź tak albo nie z uzasadnieniem odwołującym się do treści wiersza; 0 pkt — uzasadnienie bez odwołania do wiersza albo sprzeczne z nim.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 16 — Egzamin: „ż” jak w wyrazie „ważyć” (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
W którym z wyrazów pisownia „ż” jest zgodna z tą samą szczegółową zasadą ortograficzną, co zastosowana w wyrazie ważyć? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
A. dążyć
B. mnożyć
C. przeżyć
D. angażować
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
B — mnożyć (ż wymienia się na g: mnogi, jak ważyć – waga)
- Punktacja: 1 pkt za odpowiedź poprawną.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 17 — Egzamin: ogłoszenie o wystawie fotograficznej (3 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Zredaguj ogłoszenie o otwarciu wystawy fotograficznej pod tytułem Szczęście zatrzymane w obiektywie. Zachęć do udziału w tym wydarzeniu, używając dwóch argumentów.
Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
Treść i forma (0–2): 2 pkt — treść zgodna z poleceniem, 2 argumenty i 5 elementów (kto ogłasza, komu, co, kiedy, gdzie); 1 pkt — 2 argumenty i 4 elementy albo 5 elementów i 1 argument; 0 pkt — treść niezgodna albo tylko 3 elementy. Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna (0–1): 1 pkt — nie więcej niż dwa błędy łącznie. Kategorie oceniane rozłącznie.