Egzamin ósmoklasisty — język polski, maj 2023
18 zadań z arkusza CKE (maj 2023), 25 pkt: Egzamin: kobieta królem i ciemność nad zamkiem; Egzamin: czy Balladyna ujawnia przeszłość i jak chce rządzić; Egzamin: co dzieje się w sali królewskiej w Gnieźnie; Egzamin: losy Balladyny po kolei. Polecenia, klucz odpowiedzi CKE i lekcje, w których…
Zadanie 1 — Egzamin: kobieta królem i ciemność nad zamkiem (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Na podstawie przytoczonego fragmentu Balladyny oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F, jeśli jest fałszywe.
1. Informacja o tym, że królem została kobieta, wzbudziła emocje wśród zebranych.
2. Wydarzeniu na zamku towarzyszą niepokojące zjawiska w przyrodzie.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
PP — oba stwierdzenia prawdziwe
- Punktacja: 1 pkt tylko za komplet
- Punktacja: 0 pkt za odpowiedź niepoprawną, niepełną albo brak.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 2 — Egzamin: czy Balladyna ujawnia przeszłość i jak chce rządzić (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Na podstawie przytoczonego fragmentu Balladyny oceń prawdziwość podanych stwierdzeń dotyczących głównej bohaterki. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F, jeśli jest fałszywe.
1. Balladyna ujawnia zgromadzonym fakty ze swojej przeszłości.
2. Balladyna zamierza rządzić zgodnie z obowiązującym prawem.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
FP — pierwsze fałszywe, drugie prawdziwe
- Punktacja: 1 pkt tylko za komplet.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 3 — Egzamin: co dzieje się w sali królewskiej w Gnieźnie (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Dokończ zdanie tak, aby było zgodne z treścią przytoczonego fragmentu Balladyny. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
W sali królewskiej w Gnieźnie
A. kanclerz namawia królową do wydawania surowych wyroków.
B. Balladyna zakazuje strażnikom rozdawania jedzenia ubogim.
C. Kostryn przestrzega zebranych przed okrutnymi rządami Balladyny.
D. zgromadzeni poddani proszą królową o stracenie jeńców wojennych.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
C — Kostryn przestrzega zebranych przed okrutnymi rządami Balladyny
- Punktacja: 1 pkt za odpowiedź poprawną.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 4 — Egzamin: losy Balladyny po kolei (2 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Odwołując się do przytoczonego fragmentu i całego utworu Juliusza Słowackiego, ułóż podane niżej wydarzenia związane z losami Balladyny zgodnie z porządkiem chronologicznym. Wpisz litery B, C, D, E w kratki we właściwej kolejności, rozpoczynając od wydarzenia najwcześniejszego.
A. Otrucie wspólnika i objęcie tronu.
B. Udział w konkursie i pozbycie się siostry.
C. Ślub z Kirkorem i przeprowadzka do zamku.
D. Zabicie Grabca i przywłaszczenie korony Lecha.
E. Pożegnanie męża i rozpoczęcie znajomości z Kostrynem.
▢ ▢ ▢ ▢ A
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
- BCEDA (uczeń wpisuje B, C, E, D, a litera A stoi już w ostatniej kratce)
- 2 pkt — 4 litery na właściwych miejscach
- 1 pkt — 3 albo 2 litery
- 0 pkt — mniej
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 5 — Egzamin: tajemnica, której Balladyna jest panią (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Wyjaśnij, do jakiej tajemnicy nawiązuje Balladyna w słowach: Już przeszłość zamknięta / W grobach… Ja sama panią tajemnicy. W odpowiedzi odwołaj się do znajomości całego utworu Juliusza Słowackiego.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
1 pkt — wyjaśnienie, że Balladyna nawiązuje do popełnionych przez siebie zbrodni (zabójstwo Aliny i Grabca, przyczynienie się do śmierci Pustelnika, Wdowy i Kirkora); 0 pkt — ogólnik („dawne życie”) albo brak odpowiedzi.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 6 — Egzamin: cecha świata przedstawionego w „Balladynie” (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Odwołując się do znajomości całego utworu Balladyna, dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Cechą charakterystyczną świata przedstawionego w utworze Balladyna jest
A. czas akcji nieprzekraczający jednej doby.
B. łączenie elementów realistycznych i fantastycznych.
C. brak związku przyczynowo-skutkowego między wydarzeniami.
D. umiejscowienie rozgrywających się wydarzeń w jednym miejscu.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
B — łączenie elementów realistycznych i fantastycznych
- Punktacja: 1 pkt za odpowiedź poprawną.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 7 — Egzamin: który utwór Mickiewicza to dramat jak „Balladyna” (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Który z podanych utworów Adama Mickiewicza należy do tego samego rodzaju literackiego co Balladyna? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
A. Dziady cz. II
B. Śmierć Pułkownika
C. Reduta Ordona
D. Pan Tadeusz
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
A — Dziady cz. II (dramat, jak Balladyna)
- Punktacja: 1 pkt za odpowiedź poprawną.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 8 — Egzamin: zdanie z błędną interpunkcją o „Balladynie” (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Na lekcji języka polskiego uczniowie mieli za zadanie przygotować karty do gry z najważniejszymi informacjami dotyczącymi Balladyny. Autor jednej z kart nie zadbał jednak o poprawność interpunkcyjną. Wybierz zdanie, w którym interpunkcja jest niepoprawna.
A. Córka Wdowy była próżną i leniwą dziewczyną, która niechętnie pomagała w domu.
B. Siostra Aliny działała impulsywnie i nie zastanawiała się nad konsekwencjami swoich czynów.
C. Tytułowa bohaterka była bardzo ambitna, dlatego dążyła do realizacji celu za wszelką cenę.
D. Żona Kirkora zapewniała męża o swoim uczuciu ale tak naprawdę wcale go nie kochała.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
D — brak przecinka przed spójnikiem „ale” („o swoim uczuciu, ale tak naprawdę…”)
- Punktacja: 1 pkt za odpowiedź poprawną.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 9 — Egzamin: wyraz „cel” w trzecim znaczeniu (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Przeczytaj definicję wyrazu cel ze słownika języka polskiego.
- «to, do czego się dąży»
- «miejsce, do którego się zmierza»
- «przedmiot lub osoba, których dotyczą zamierzone działania»
Na podstawie: www.sjp.pwn.pl.
W którym z podanych zdań użyto wyrazu cel w znaczeniu 3.? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
A. Długo spierali się o to, jak szybko dotrzeć do celu.
B. Artykuł we wczorajszej prasie stał się celem ich żartów.
C. Naszym celem jest sukces, o którym długo będzie się mówiło.
D. Celem ich podróży było zabytkowe miasteczko na południu kraju.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
B — „Artykuł we wczorajszej prasie stał się celem ich żartów.” 1 pkt za odpowiedź poprawną.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 10 — Egzamin: plakat teatralny do „Balladyny” (2 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Obejrzyj zamieszczony poniżej plakat do spektaklu teatralnego Balladyna.
www.e-teatr.pl
Autor plakatu za pomocą różnych elementów graficznych przedstawił swoją interpretację utworu Juliusza Słowackiego. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście Balladyny.
Element graficzny 1.: …
Wyjaśnienie: …
Element graficzny 2.: …
Wyjaśnienie: …
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
po 1 pkt za każdy z dwóch wybranych elementów graficznych z wyjaśnieniem jego związku z treścią lektury (przykłady CKE: korona na oczach postaci — pragnienie korony zaślepiło Balladynę; krople krwi na koronie — dla korony Balladyna stała się zbrodniarką; jasna szata na głowie — chłód i okrucieństwo bohaterki; ciemna przepaska na oczach — Balladyna była ślepa na zło swoich czynów; ciemna przepaska na twarzy — czarna przepaska zasłaniająca krwawą plamę na czole).
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 11 — Egzamin: streszczenie tekstu „Odblokuj swój talent” (2 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby powstało spójne streszczenie tekstu Odblokuj swój talent.
Jolanta Maria Berent w przytoczonym tekście podejmuje temat … .
Autorka zwraca uwagę na … .
Zauważa ponadto …
i przekonuje, że … .
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
- 2 pkt — temat i to, co na ten temat powiedziano, przy właściwym poziomie uogólnienia
- 1 pkt — temat i treść przy zaburzonym poziomie uogólnienia
- 0 pkt — odpowiedź niepoprawna, niepełna albo w całości złożona z fragmentów przepisanych z tekstu
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 12 — Egzamin: prawda czy fałsz o talentach (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń, odwołując się do tekstu Jolanty Marii Berent. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F, jeśli jest fałszywe.
1. Z tekstu wynika, że posiadane talenty inspirują ludzi do działania.
2. Z tekstu wynika, że tylko nieliczne osoby są obdarzone talentami.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
PF — pierwsze prawdziwe, drugie fałszywe
- Punktacja: 1 pkt tylko za komplet.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 13 — Egzamin: na które pytanie odpowiada 5. akapit (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Spośród podanych pytań wskaż to, na które można znaleźć odpowiedź w 5. akapicie tekstu Jolanty Marii Berent. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
A. Jak badacze definiują talent?
B. W jaki sposób można odkryć swoje talenty?
C. Czy posiadane talenty mogą mieć jakieś minusy?
D. Jak pielęgnowanie talentów wpływa na nasze życie?
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
C — Czy posiadane talenty mogą mieć jakieś minusy? 1 pkt za odpowiedź poprawną.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 14 — Egzamin: rysunek ze ślimakiem a tekst o talentach (2 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Czy treść poniższego rysunku jest zgodna z wymową tekstu Odblokuj swój talent? W uzasadnieniu sformułuj argument odnoszący się zarówno do tekstu Jolanty Marii Berent, jak i do rysunku.
Na podstawie: www.demotywatory.pl
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
2 pkt — argument odwołujący się do tekstu i do rysunku, które uczeń ze sobą wiąże (np. tekst: każdy ma talenty, także takie, których się nie spodziewa, trzeba je odblokować; rysunek: ślimak, po którym nikt by się tego nie spodziewał, z radością jeździ na deskorolce); 1 pkt — argument odwołujący się albo do rysunku, albo do tekstu (także: poprawna interpretacja rysunku i tekstu bez powiązania; tekst i sam napis pod rysunkiem); 0 pkt — odpowiedź niepoprawna.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 15 — Egzamin: słowa Adama Małysza a ostatni akapit (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Adam Małysz, znany skoczek narciarski, powiedział:
Sam dar nie wystarczy. On może w tobie drzemać i nigdy się nie obudzić, jeśli sam nie zechcesz go obudzić.
Czy wypowiedź Adama Małysza jest zgodna z treścią ostatniego akapitu tekstu Odblokuj swój talent? Uzasadnij odpowiedź. Nie cytuj sformułowań z tekstu Jolanty Marii Berent.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
1 pkt — stanowisko (wypowiedź jest zgodna z ostatnim akapitem) i jego uzasadnienie (np. według obojga talent trzeba samemu obudzić i rozwijać, inaczej się zmarnuje); 0 pkt — samo stanowisko, ogólnik albo brak odpowiedzi.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 16 — Egzamin: cecha z zakładki i bohater lektury (2 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Jedno z wydawnictw, aby zachęcić czytelników do rozwijania swoich talentów, dołącza do swoich książek zakładki inspirowane listą talentów Instytutu Gallupa.
Poniżej znajdują się projekty wybranych trzech zakładek.
Wybierz jedną z tych trzech zakładek. Podaj bohatera lektury obowiązkowej, który wykazał się cechą wskazaną na wybranej przez Ciebie zakładce, oraz tytuł tej lektury.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury potwierdzającą Twoje stanowisko.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
Nazwa cechy: …
Bohater: …
Tytuł lektury obowiązkowej: …
Uzasadnienie: …
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
- 2 pkt — nazwa cechy, tytuł lektury obowiązkowej i bohater, poprawne uzasadnienie zilustrowane sytuacją z lektury
- 1 pkt — to samo bez ilustrującej sytuacji (też: brak bohatera, gdy uzasadnienie pozwala go zidentyfikować; brak tytułu przy poprawnym bohaterze i uzasadnieniu)
- 0 pkt — błędne uzasadnienie albo jego brak
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 17 — Egzamin: „najlepiej”: stopień przysłówka i pisownia z „nie” (1 punkt)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Dokończ poniższe zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
W wypowiedzeniu W kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty podkreślony wyraz to przysłówek w stopniu … . Zgodnie z zasadami poprawności ortograficznej partykułę nie z wyrazem najlepiej należy zapisać … .
A. wyższym
B. najwyższym
C. łącznie
D. rozdzielnie
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
BD — przysłówek w stopniu najwyższym; nie z wyrazem najlepiej zapisujemy rozdzielnie („nie najlepiej”)
- Punktacja: 1 pkt za komplet.
Rozwiąż to zadanie z asystentem
Zadanie 18 — Egzamin: zaproszenie na premierę filmu „Łowcy talentów” (3 punkty)
Tekst źródłowy do tego zadania jest w lekcji z asystentem.
Zredaguj zaproszenie na premierę filmu zatytułowanego Łowcy talentów. Zachęć do udziału w tym wydarzeniu, używając dwóch argumentów.
Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
Odpowiedź wg zasad oceniania CKE
Treść i forma (0–2): 2 pkt — treść zgodna z poleceniem, 2 argumenty i 5 elementów (kto zaprasza, kogo, na co, kiedy, gdzie); 1 pkt — 2 argumenty i 4 elementy albo 5 elementów i 1 argument; 0 pkt — treść niezgodna albo tylko 3 elementy. Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna (0–1): 1 pkt — nie więcej niż dwa błędy łącznie. Kategorie oceniane rozłącznie.