Komórkowa budowa organizmów
Wstęp do działu
Gdybyś mógł zmniejszyć się do rozmiarów kilku mikrometrów i wejść do wnętrza własnej komórki, znalazłbyś się w miejscu bardziej skomplikowanym niż najnowocześniejsza fabryka. Setki rodzajów białek pędzi w korytarzach cytoszkieletu, błona kontroluje wejście i wyjście każdej cząsteczki, jądro strzeże instrukcji obsługi całego organizmu, a mitochondria bez przerwy spalają paliwo, by utrzymać to wszystko przy życiu.
Komórka to podstawowa jednostka życia — i ten dział jest jej dokładnym planem. Zaczniesz od narzędzi, którymi biologowie komórkę badają, przejdziesz przez błonę i transport, dotkniesz jądra i informacji genetycznej, poznasz wszystkie kluczowe organella, a skończysz na wielkim pytaniu: skąd w ogóle wzięły się mitochondria i chloroplasty?
To wiedza fundamentalna — wróci w każdym kolejnym dziale biologii, od genetyki po fizjologię.
Mapa pojęć działu
KOMÓRKA — BUDOWA I FUNKCJONOWANIE
|
┌──────────────────────────┬──┴─────────────────────────────┐
JAK BADAMY? BUDOWA TYPY
| | |
mikroskopy: ┌──────────┴──────────┐ prokariota
świetlny, błona wnętrze (brak jądra)
elektronowy i transport komórki eukariota
(TEM, SEM) | | (jądro +
preparaty, bierny / aktywny ┌──────┴──────┐ organella)
barwienie endocytoza jądro: organella:
egzocytoza chromatyna, mitochondria, teoria
osmoza kariotyp chloroplasty, endosymbiozy
ER, rybosomy,
ap. Golgiego,
lizosomy,
wakuola,
cytoszkielet
Jednostki w tym dziale
- 3.1 Metody badania komórki: mikroskopia
- 3.2 Błona komórkowa — budowa i transport bierny
- 3.3 Transport aktywny i endocytoza/egzocytoza
- 3.4 Jądro komórkowe i informacja genetyczna
- 3.5 Organelle cytoplazmatyczne
- 3.6 Pozostałe składniki komórki: wakuola, cytoszkielet, ściana komórkowa
- 3.7 Komórka prokariotyczna a eukariotyczna; teoria endosymbiozy