Zamknięcie działu 7

Słowniczek działu

  • Województwo — jeden z 16 regionów Polski; samorząd + (osobno) wojewoda.
  • Powiat — szczebel między gminą a województwem; albo miasto na prawach powiatu.
  • Miasto na prawach powiatu — miasto, które wykonuje też zadania powiatu.
  • Rada powiatu — organ stanowiący powiatu.
  • Starosta — szef zarządu powiatu; wybierany przez radę, nie jak wójt.
  • Sejmik województwa — organ stanowiący samorządu województwa.
  • Marszałek województwa — szef zarządu województwa; wybiera go sejmik.
  • Wojewoda — przedstawiciel rządu w województwie; nie organ samorządu.
  • Tradycja regionalna — zwyczaj / praktyka związana z terenem, żywa albo dobrze udokumentowana, nie stereotyp z reklamy.

W pigułce

  • Najpierw mapa: Twoje województwo, Twój powiat (albo miasto-powiat), reszta to 15 pozostałych.
  • Powiat i województwo mają własne zadania; nie rozkazują gminie.
  • Wójt z urny; starosta i marszałek z rady / sejmiku.
  • Marszałek ≠ wojewoda.
  • Tradycje: projekt ze źródłem, bez cudzego folkloru na siłę.

Sprawdzian działowy

1. Jak znajdziesz na mapie swoje miejsce w Polsce (województwo + powiat) i po co wymieniać pozostałe województwa, skoro „i tak tam nie mieszkasz"?

Sprawdź odpowiedź

Atlas / rycina 16 + strona gminy (nazwa powiatu albo status miasta). Pozostałe województwa: żeby wiedzieć, że Polska ma 16 części, nie jedną plamę wokół Twojej szkoły — PP każe lokalizować też resztę.

2. Podaj po jednym zadaniu powiatu i województwa, które widać w życiu ósmoklasisty. Kto jest organem wykonawczym na każdym z tych szczebli i kto go wybiera?

Sprawdź odpowiedź

Powiat: np. liceum, szpital powiatowy. Wykonawca: zarząd ze starostą, wybór przez radę powiatu. Województwo: np. kolej regionalna, program unijny przy drodze. Wykonawca: zarząd z marszałkiem, wybór przez sejmik. Nie: „wojewoda buduje liceum".

3. Czym różni się odwołanie wójta od odwołania starosty? Jedno zdanie o wojewodzie, żeby nie pomylić go z marszałkiem.

Sprawdź odpowiedź

Wójta mieszkańcy mogą odwołać w referendum; starostę (zarząd) odwołuje rada powiatu. Wojewoda = rząd na terenie województwa, mianowany; marszałek = samorząd, z sejmiku.

4. Co oddajesz w projekcie o tradycjach regionu i jakiego błędu unikać, gdy „nic ludowego nie mamy"?

Sprawdź odpowiedź

Jeden zwyczaj z opisem, źródłem i zdaniem bez stereotypu. Błąd: uznać, że blok = brak tradycji, albo wkleić ogólnopolskie pierogi / cudzy strój z internetu. Szukaj święta miasta, festiwalu, kuchni migracji, zwyczaju szkolnego z historią.

CZĘŚĆ IV — Ojczyzna i obywatel