Wspólnoty narodowe i ojczyzna

Wstęp do działu

Dotąd szliśmy kręgami: ja, rodzina, szkoła, gmina, region. Teraz krąg się poszerza. Na boisku ktoś krzyczy „Polska!", na akademii śpiewacie hymn, w paszporcie rodzica jest orzeł. A w klasie ktoś mówi w domu po ukraińsku, ktoś jeździ na Kaszuby do dziadka, ktoś ma ciocię w Essen. Pytanie „kim jesteś?" nie ma jednej krótkiej odpowiedzi — i dobrze.

Ten dział nie każe Ci kochać Polski na rozkaz. Pyta, co Cię z nią łączy (albo z inną ojczyzną, jeśli tak czujesz), czym różni się paszport od poczucia „my", jak czytać godło i hymn bez teatru, kto jeszcze mieszka w tym kraju od pokoleń — i jak nie dać się nienawiści, która udaje patriotyzm.

Mapa pojęć działu

                    WSPÓLNOTA I OJCZYZNA
                             |
     ┌─────────────┬─────────┴──────────┬──────────────┐
  BYĆ POLAKIEM   SYMBOLE RP        MNIEJSZOŚCI      TOŻSAMOŚCI
  / inną           godło             narodowe         warstwy:
  wspólnotą        flaga, barwy      etniczne         regionalna
       |           hymn              kaszubski        narodowa
  obywatelstwo     patriotyzm        migranci         obywatelska
  ≠ narodowość     młody ≠ dorosły   uchodźcy         europejska
  obowiązki        ≠ nacjonalizm          |                 |
  art. 82–86            |            mapa skupisk     da się
                        |            art. 35          nosić RAZEM
                   postawa, nie                         |
                   krzyk                           ksenofobia:
                                                   rasizm,
                                                   szowinizm,
                                                   antysemityzm
                                                   → przeciwstawić

Jednostki w tym dziale

  • 8.1 Być Polakiem; obywatelstwo i narodowość
  • 8.2 Symbole RP i patriotyzm
  • 8.3 Mniejszości, język regionalny, migranci
  • 8.4 Wiele tożsamości; ksenofobia i jak się jej przeciwstawić