Demokracja w Rzeczypospolitej

Wstęp do działu

Dotąd kręgi były blisko: klasa, gmina, region, ojczyzna. Teraz mapa sięga państwa: kto stanowi prawo, kto je wykonuje, kto sądzi, kto jest głową Rzeczypospolitej i skąd się bierze słowo „my, Naród". To nie wycieczka do Warszawy dla ozdoby. Od tych reguł zależy, czy dziura w jezdni ma szansę na budżet, czy szkoła ma podstawę programową i czy spór o ustawę da się sprawdzić w tekście, a nie tylko w kłótni w sieci.

Pięć jednostek: najpierw czym jest państwo i referendum; potem Sejm i Senat; partie i Prezydent; sądy, Konstytucja i Trybunał; na końcu trójpodział i rząd, który naprawdę wpływa na Twoją rodzinę (szkoła, przychodnia, autobus).

Bez kibicowania klubom. Nazwiska urzędujących: szukasz, nie wkuwasz na zawsze. Stan na rok szkolny 2025/2026 — sprawdź na gov.pl i prezydent.pl.

Mapa pojęć działu

                    PAŃSTWO RP
              terytorium · ludność · władza
                            |
                    SUWERENNOŚĆ NARODU
                   (art. 4 Konstytucji)
                     /            \
              bezpośrednio      przez przedstawicieli
              REFERENDUM         WYBORY
                                   |
                    ┌──────────────┼──────────────┐
                  SEJM 460       SENAT 100     PREZYDENT
                  4 lata         4 lata        5 lat
                  5% / 8%        większość     50%+1 (II tura)
                                   |
              ┌────────────────────┼────────────────────┐
         USTAWODAWCZA          WYKONAWCZA          SĄDOWNICZA
         Sejm + Senat        Prezydent + RM         sądy + TK
                                   |
                              KONSTYTUCJA
                           2 kwietnia 1997

Jednostki w tym dziale

  • 11.1 Państwo, suwerenność, referendum
  • 11.2 Sejm, Senat i wybory
  • 11.3 Partie i Prezydent RP
  • 11.4 Sądy, Konstytucja i Trybunał Konstytucyjny
  • 11.5 Trójpodział władzy i rząd