Proste, odcinki, kąty

Wstęp do działu

Do tej pory liczby mówiły ile. Teraz matematyka zaczyna mówić gdzie i jak rozwarte. Mapa miasta, linia tramwaju, róg zeszytu, uchylone drzwi — to wszystko jest geometrią, zanim ktoś nazwie to prostą albo kątem.

Ten dział jest słownikiem. Bez niego trójkąt z działu 15 to trzy kreski, a nie figura z własnościami. Słowa są krótkie i twarde: punkt, prosta, odcinek, kąt. Część znasz z klasy 4. Tu patrzysz na nie okiem ósmoklasisty: z milimetrem, ze stopniem i z parą kątów, której nie musisz mierzyć, bo wiesz, że są równe.

Jeśli myślisz „nie umiem rysować" — stop. Na egzaminie rysunek pomocniczy to podpisany schemat, nie dzieło na plastykę. Kreska, kropka, litera przy wierzchołku. Linijka jest po to, żeby Twoja kreska nie kłamała Tobie w oczy — nie po to, żeby mierzyć wydruk w arkuszu.

Mapa pojęć działu

              PROSTE, ODCINKI, KĄTY
                       |
     ┌─────────────────┼──────────────────┐
  LINIE             KĄT JAK             PARY PRZY
     |              ROZWARCIE           RÓWNOLEGŁYCH
  punkt             ramiona,            odpowiadające
  prosta            wierzchołek         naprzemianległe
  półprosta         ostry / prosty /
  odcinek           rozwarty
  równoległe        przyległe (180°)
  prostopadłe       wierzchołkowe
  odległość         (równe)
  (najkrótsza
   = prostopadła)

Jednostki w tym dziale

  • 14.1 Punkt, prosta, półprosta, odcinek; równoległe i prostopadłe; pomiar
  • 14.2 Kąty: rozwarcie, pomiar, przyległe i wierzchołkowe
  • 14.3 Kąty przy równoległych: odpowiadające i naprzemianległe