Zamknięcie działu 11

Słowniczek działu

Termin	Znaczenie
alkohol	związek z −OH przy C łańcucha
metanol / etanol	$CH_3OH$ / $C_2H_5OH$
glicerol	propano-1,2,3-triol — trzy −OH
wzór strukturalny	wszystkie wiązania jako kreski
kwas karboksylowy	związek z grupą −COOH
kwas octowy	$CH_3COOH$ (etanowy)
dysocjacja	rozpad na jony w roztworze
ester	produkt kwas + alkohol (−$H_2O$)
estryfikacja	reakcja tworzenia estru

W pigułce — Dział 11

Trzy grupy funkcyjne: −OH, −COOH, −COO−. Metanol ≠ etanol (toksyczność, nie zapach). Ocet reaguje jak kwas. Ester pachnie i łączy się z chemią tłuszczów.

Sprawdzian działowy

1. Narysuj wzór strukturalny etanolu i zaznacz grupę funkcyjną.

Odpowiedź

Dwa węgle, przy drugim −O−H, pięć wodorów dopełnia kreski; grupa funkcyjna: −OH. Półstrukturalnie $CH_3CH_2OH$.

2. Podaj jeden fakt o toksyczności metanolu.

Odpowiedź

Np. organizm przerabia go na kwas mrówkowy, który uszkadza wzrok; już ok. 10 mL może odebrać wzrok, kilkadziesiąt — zabić; nie da się go odróżnić od etanolu po zapachu.

3. Napisz $CH_3COOH + Mg$.

Odpowiedź

$2CH_3COOH + Mg \rightarrow (CH_3COO)_2Mg + H_2$.

4. Napisz estryfikację kwasu octowego z metanolem i nazwij ester.

Odpowiedź

$CH_3COOH + CH_3OH \rightarrow CH_3COOCH_3 + H_2O$ — etanian metylu (octan metylu).