Magnetyzm

Wstęp do działu

Zamknij szafkę w kuchni — klapka „łup" i trzyma. Na lodówce wisi magnes z wakacji. W plecaku leży kompas, którym na wycieczce znajdziesz północ, nawet gdy słońca nie widać. To nie magia i nie „siła niewidzialna z kosmosu". To magnetyzm — ostatni rozdział części o elektryczności i magnetyzmie. W dziale 9 prąd płynął w obwodzie. Tu zobaczysz, że ten sam prąd działa jak magnes — i że z tego „jak" da się zbudować dźwig, dzwonek i silnik w wiatraku.

Nie będziemy tu budować transformatora ani opisywać indukcji Faradaya. Na razie wystarczy jedno, bardzo konkretne: magnes ma dwa końce, Ziemia też jest magnesem, a prąd i magnes potrafią się pchać — i właśnie to pchanie kręci silnikiem.

Mapa pojęć działu

                    MAGNETYZM
                         |
        ┌────────────────┼────────────────┐
     MAGNESY          ZIEMIA            PRĄD → MAGNES
     bieguny N/S      igła kompasu      Oersted: igła przy
     N–N odpycha      (ostrożnie z      przewodniku
     N–S przyciąga    nazwami!)              |
     żelazo TAK,                          elektromagnes
     drewno/miedź NIE                     (zwoje + rdzeń)
     szafka, separator                        |
                                          silnik:
                                          prąd + magnes → obrót

Jednostki w tym dziale

• 10.1 Magnesy, kompas, Ziemia
• 10.2 Prąd i magnetyzm

---