Zamknięcie działu 12
Optyka domknęła część „fale i światło": od cienia na podwórku do okularów i tęczy, z radiem i mikrofalówką w tej samej rodzinie co latarka. Fizyka SP na tym kończy przewodnik — bez licealnego Snella, soczewki-wzoru, Faradaya i interferencji.
📌 Najważniejsze w pigułce (cały dział)
- W jednorodnym ośrodku światło prosto; cień / półcień; Słońce = źródło rozciągłe.
- Odbicie: kąty od normalnej; rozproszenie; płaskie — obraz pozorny; wklęsłe — F.
- Załamanie: do/od normalnej; soczewki; krótko- / dalekowzroczność + szkła.
- Białe = mieszanina; pryzmat; laser; pasmo EM + zastosowania.
📐 Słowniczek definicji działu 12
| Termin | Definicja (skrótowo) |
|---|---|
| Prostoliniowość | w ośrodku jednorodnym — po prostych |
| Półcień | widać część rozciągłego źródła |
| Prawo odbicia | kąt padania = kąt odbicia (od normalnej) |
| Obraz pozorny | z przedłużeń promieni; „za" lustrem płaskim |
| Załamanie | zmiana kierunku na granicy; do/od normalnej |
| Ognisko (skupiająca) | zbieg równoległych do osi |
| Światło białe | mieszanina barw |
| Fale EM | radio…gamma; światło jest w tej rodzinie |
🎒 Sprawdzian działowy
Z1. Punktowa dioda vs Słońce: które da ostrzejszy cień ołówka i dlaczego?
Pokaż rozwiązanie
Dioda (bliżej punktowego). Słońce — tarcza → półcień na brzegu.
Z2. Dokończ: kąty odbicia liczymy od …, nie od …
Pokaż rozwiązanie
Od normalnej, nie od powierzchni lustra.
Z3. Krótkowidz: obraz dalekiego przedmiotu pada … siatkówki; szkła …
Pokaż rozwiązanie
Przed siatkówką; szkła rozpraszające.
Z4. Wymień po kolei pasma EM i przy mikrofalach podaj kuchnię, nie magnetron.
Pokaż rozwiązanie
Radio, mikrofale (kuchenka), IR, widzialne, UV, RTG, gamma.
🔍 Sprawdź, czy umiesz (cele działu)
- [ ] Prostoliniowość, cień, półcień, zaćmienie jakościowo.
- [ ] Odbicie, rozproszenie, konstrukcja w płaskim, ognisko wklęsłe.
- [ ] Załamanie bez sinusa, soczewki, wady wzroku.
- [ ] Barwy, laser, oś EM z zastosowaniami.