Wirusy i bakterie

Wstęp do działu

Grypa w klasie, jogurt w lodówce, kleszcz na łące po szkolnej wycieczce — trzy sytuacje, trzy skale życia, których gołym okiem nie widać. Wirusy są tak małe, że klasyczny mikroskop szkolny ich nie pokazuje. Bakterie widać dopiero jako kropki, a i to po powiększeniu. A jednak to one decydują, czy jutro idziesz do szkoły, czy jogurt jest kwaśny, czy rana po zadrapaniu jest tylko zadrapaniem.

W dziale 3 włożyłeś organizmy do królestw. Teraz dwa wyjątki od wygodnego obrazka. Wirus nie jest organizmem — nie dostaje królestwa. Bakteria jest organizmem, jednokomórkowym, i ma własne królestwo. Jedne bakterie zatruwają nam życie, inne kwaszą mleko, użyźniają glebę i pomagają trawić.

Choroby z tego działu opisujemy faktami: droga zakażenia i profilaktyka. Bez straszenia, bez winnych. Przy AIDS — szacunek i zdanie „to konsultuje lekarz", nie plotka z korytarza.

Mapa pojęć działu

                    WIRUSY I BAKTERIE
                            |
         ┌──────────────────┴──────────────────┐
      WIRUSY                              BAKTERIE
   (nie organizmy)                      (organizmy)
         |                                   |
    brak komórki                    komórka bez jądra
    brak samodzielnych              środowiska: gleba,
    czynności życiowych             woda, ciało, jedzenie
         |                                   |
    4.1  dlaczego nie               4.3  gdzie i jak żyją
    4.2  choroby: grypa,                 czynności życiowe
         ospa, różyczka,                 |
         świnka, odra, AIDS         4.4  choroby: gruźlica,
         drogi + profilaktyka            borelioza, tężec,
                                         salmonelloza
                                         sojusznicy: gleba,
                                         jogurt, jelita

Jednostki w tym dziale

• 4.1 Wirusy nie są organizmami
• 4.2 Choroby wirusowe — drogi i profilaktyka
• 4.3 Bakterie: gdzie i jak żyją
• 4.4 Bakterie: choroby i sojusznicy

---