Zamknięcie działu 7

Słowniczek działu

• Cudzożywność — odżywianie gotowymi związkami; brak fotosyntezy.
• Grzybnia — nici stanowiące ciało grzyba w podłożu.
• Owocnik — kapelusz + trzon (to, co zrywasz); nie cały organizm.
• Drożdże — grzyby zwykle jednokomórkowe; fermentacja, CO₂.
• Porost (grzyb porostowy) — grzyb + glon (albo sinica); kora, kamień.
• Mikoryza — współpraca grzybni z korzeniami rośliny.
• Penicylina — lek z pleśni, hamuje bakterie (jakościowo).

W pigułce

• Grzyby to osobne królestwo: las, żywność, skóra, kamień (porosty).
• Jedno- i wielokomórkowe; kapelusz to owocnik.
• Cudzożywne; tlen i fermentacja drożdży.
• Sprzątają świat, karmią, wywołują choroby, leczą (penicylina) — z szacunkiem i bez zbieractwa na ślepo.

Sprawdzian działowy

1. Na krawężniku szara skorupa, na pniu huby, w kuchni puszysty nalot na chlebie. (a) Co łączy te trzy obrazy? (b) Który to porost? (c) Czy któryś jest rośliną? Uzasadnij jedną cechą.

Sprawdź odpowiedź

(a) Grzyby (porost = grzyb + glon). (b) skorupa na krawężniku. (c) Nie — cudzożywność / brak „własnej" fotosyntezy grzyba (u porostu cukier z glonu).

2. Drożdże w cieście i borowik w lesie. Porównaj: liczba komórek (jedno vs wielo) oraz sposób „bycia widać" dla ucznia klasy 5.

Sprawdź odpowiedź

Drożdże: jednokomórkowe, widać skutek (ciasto), nie kapelusz. Borowik: wielokomórkowy, widać owocnik; grzybnia ukryta. Oba cudzożywne, oba królestwo grzybów.

3. Penicylina i grzybica stóp. Które to „grzyb nam pomaga", które „grzyb nam szkodzi"? Czy na grzybicę bierzesz penicylinę „bo grzyb"?

Sprawdź odpowiedź

Penicylina: pomaga (przeciw bakteriom). Grzybica: szkodzi (grzyb na skórze). Penicylina nie jest lekiem na grzybicę — inny wróg, inny lek, decyzja lekarza. Gdzie łatwo o błąd: „grzyb leczy grzyba".

CZĘŚĆ III — Zwierzęta