Zamknięcie działu 9
Słowniczek działu
- Pierścienice — ciało członowane; dżdżownica, pijawka.
- Szczecinki / przyssawki — kotwica gleby vs kotwica skóry i kamienia.
- Stawonogi — oskórek + odnóża stawowe.
- Owady / pajęczaki / skorupiaki — 6 nóg / 8 nóg / woda+skrzela.
- Mięczaki — płaszcz, zwykle muszla, noga lub ramiona.
- Klucz — identyfikacja po cechach, nie po „robak".
W pigułce (cały dział)
- Dżdżownica orze glebę; pijawka trzyma się przyssawkami.
- Stawonóg: policz nogi, sprawdź czułki i wodę.
- Mięczak: dach z wapnia albo ramiona, nie zbroja ze stawami.
- Pięć szuflad bezkręgowców zamyka część o „robakach i muszlach". Dalej: kręgowce z wodą w tle (dział 10).
Sprawdzian działowy
1. Po ulewie dżdżownice na chodniku, w stawie rak, na liściu ślimak. Dla każdego: grupa + jedna adaptacja do środowiska.
Sprawdź odpowiedź
Dżdżownica — pierścienica / skąposzczet: wilgotna skóra, korytarze, szczecinki. Rak — stawonóg / skorupiak: skrzela, zbroja, odnóża pływne. Ślimak — mięczak: muszla, noga i śluz na lądzie, oddychanie jamą płaszczową (lądowe). Nie mieszaj raka ze ślimakiem „bo oba twarde".
2. Klucz błyskawiczny: (a) 8 nóg, sieć; (b) 6 nóg, żądło; (c) dwie połówki muszli w mule; (d) przyssawki, woda; (e) nitka w glebie, bez pierścieni.
Sprawdź odpowiedź
(a) pajęczak / stawonóg; (b) owad / stawonóg; (c) małż / mięczak; (d) pijawka / pierścienica; (e) nicień.
3. „Zabijmy wszystkie owady, zostanie czysty świat." Podaj dwa skutki (zapylanie, łańcuch) i jeden przykład owada, którego naprawdę ograniczamy jako szkodnika — z umiarem.
Sprawdź odpowiedź
Bez zapylaczy: mniej owoców, warzyw, nasion dzikich roślin. Bez owadów jako pokarmu: ptaki, płazy, ryby głodują. Szkodnik: np. stonka, mole spożywcze — ograniczamy lokalnie, nie „wszystkie owady na Ziemi". Czysty świat bez owadów to świat bez jabłek i bez jaskółek.