Zamknięcie działu 10
Słowniczek działu
- Kręgowce — zwierzęta z kręgosłupem (tu: ryby, płazy, gady).
- Zmiennocieplność — temperatura ciała z otoczenia.
- Skrzela / płuca — woda / powietrze.
- Ikra, skrzek, jajo z osłonami — trzy kołyski: woda, woda+galareta, ląd.
- Kijanka — larwa płaza bezogonowego (żaby, ropuchy).
- Ryby kostnoszkieletowe — kość, płetwy, skrzela.
W pigułce (cały dział)
- Ryba: woda, skrzela, ikra, pęcherz.
- Płaz: dwa adresy, kijanka, wilgotna skóra, ginące stawy.
- Gad: ląd, łuski, jajo z osłonami, kamień jako piecyk.
- Trójka zmiennocieplna. Następny dział dołoży piecyk wewnętrzny: ptak i ssak.
Sprawdzian działowy
1. Przyporządkuj narząd oddechowy dorosłego: pstrąg, traszka, zaskroniec. Które stadia „oddychają jak ryba"?
Sprawdź odpowiedź
Pstrąg — skrzela (całe życie). Traszka dorosła — płuca+skóra; larwa — skrzela. Zaskroniec — płuca. „Jak ryba" = pstrąg zawsze, kijanka / larwa płaza — czasowo.
2. Trzy jaja: ikra, skrzek, jajo jaszczurki. Dla każdego: środowisko rozwoju i czy jest larwa z przeobrażeniem.
Sprawdź odpowiedź
Ikra — woda, narybek bez przeobrażenia w lądowca. Skrzek — woda, kijanka z przeobrażeniem. Jajo jaszczurki — ląd, młody gad bez kijanki.
3. Człowiek prostuje rzekę, zasypuje starorzecza, kosi miedzę do gołej ziemi. Po jednym skutku dla ryby, płaza, gada.
Sprawdź odpowiedź
Ryba: mniej kryjówek i tarlisk, szybszy nurt, gorsza woda. Płaz: brak stawu na skrzek i korytarza wilgoci. Gad: brak wygrzewalni i żerowiska na miedzy, więcej zginięć na drodze. To zapowiedź 11.3 — różnorodność kręgowców i my.