Zamknięcie działu 11
Słowniczek działu
- Ptaki — pióra, mostek, lot (często), stałocieplność, jajo w gnieździe.
- Ssaki łożyskowe — sierść, mleko, łożysko, stałocieplność.
- Stałocieplność — piecyk z jedzenia + izolacja.
- Łożysko — wymiana z matką, bez zlania krwi.
- Gromady kręgowców (kurs) — ryby kostne, płazy, gady, ptaki, ssaki łożyskowe.
W pigułce (cały dział)
- Ptak: lot jakościowo (pióra, lekka rama, kil) + wysiadywanie.
- Ssak: mleko, sierść, łożysko; delfin nie jest rybą.
- Tabela pięciu gromad zamyka Część III.
- Człowiek jest ssakiem, który przebudowuje rzeki i miedze — i umie też stawiać przepławki i budki.
Sprawdzian działowy
1. Uzupełnij: kto ma skrzela jako dorosły? kto kijankę? kto jajo z twardą skorupą i puch? kto łożysko? kto suche łuski bez mleka?
Sprawdź odpowiedź
Skrzela dorosły: ryba. Kijanka: płaz. Twarda skorupa+puch: ptak. Łożysko: ssak. Suche łuski bez mleka: gad.
2. Na jednej osi narysuj (słowami) przejście wody→lądu: ryba, płaz, gad. Gdzie doskakuje piecyk (ptak, ssak)?
Sprawdź odpowiedź
Ryba w wodzie → płaz kompromis → gad ląd z jajkiem. Piecyk doskakuje u ptaka i ssaka: ląd, powietrze i zimno przestają wyłączać zwierzę na noc. To nie „drabina lepszości" — to różne umowy ze środowiskiem.
3. Podaj pięć działań człowieka — po jednym na gromadę — w tym choć jedno pozytywne.
Sprawdź odpowiedź
Przykład kompletu: przełów (ryby) + przepławka (plus); zasypanie stawu (płazy); wypalanie miedzy (gady); naklejki na szybach (ptaki, plus); korytarz ekologiczny nad drogą (ssaki, plus). Inne poprawne, byle konkret i wszystkie pięć gromad.
CZĘŚĆ IV — Człowiek — ciało