Zamknięcie działu 17

Słowniczek działu

• Gruczoł dokrewny — hormon do krwi.
• Antagonizm insuliny i glukagonu — przeciwnie na glukozę we krwi.
• Gameta — plemnik albo komórka jajowa.
• Zapłodnienie / zygota / zarodek / płód — kolejne etapy startu życia.
• Cykl miesiączkowy — przygotowanie i (gdy brak ciąży) zrzut śluzówki.
• Dojrzewanie — przebudowa fizyczna, psychiczna, społeczna; różne tempo.
• Badanie przesiewowe — szukanie wcześnie, często bez objawów.
• STD / STI — choroby przenoszone głównie drogą płciową (i czasem krwią).

W pigułce (cały dział)

Hormony: mapa gruczołów i role z PP, nie biochemia. Insulina w dół, glukagon w górę; cukrzyca w 13.3. Układy rozrodcze — atlas i funkcje. Cykl to norma i higiena. Gamety składają zygotę; alkohol i nikotyna w ciąży szkodzą przez łożysko. Dojrzewanie ma trzy warstwy i różne zegary. STD: drogi, prewencja, lekarz. Nowotwory: po co badania, nie jak wyglądają.

Sprawdzian działowy

1. Na jednej osi: po posiłku i w nocy — insulina czy glukagon? Dodaj, który gruczoł je wydziela.

Sprawdź odpowiedź

Po posiłku insulina, w nocy glukagon; oba z trzustki. Antagonizm na glukozę we krwi.

2. Cykl: co się dzieje ze śluzówką macicy, gdy nie ma zapłodnienia? Czemu to nie jest choroba?

Sprawdź odpowiedź

Śluzówka złuszcza się (miesiączka) — reset przygotowania do zagnieżdżenia. To fizjologia, nie zakażenie i nie „brud”.

3. Podaj jedną drogę STD, jedną prewencję i po co szczepionka HPV — bez opisu objawów skórnych.

Sprawdź odpowiedź

Droga: kontakt seksualny (albo krew). Prewencja: odroczenie / prezerwatywa / test. HPV: wirus wiązany z rakiem szyjki (i nie tylko); szczepionka uczy odporność zanim dojdzie do zakażenia onkogennym typem — stąd program też dla chłopców.