Metale, niemetale i ich związki
Wstęp do działu
Masz przed sobą dział, który w pewnym sensie jest kwintesencją chemii nieorganicznej — zaraz po tym, jak poznałeś strukturę atomu, wiązania i kinetykę, pora zapytać: co to konkretnie robi ten sód, glin, żelazo, siarka, azot? Dlaczego na nóż ze stali nierdzewnej nie rdzewieje, a gwóźdź pokrywa się rdzą? Dlaczego wodociągi kamieniują? Skąd kwaśne deszcze i jak to naprawić?
Ten dział odpowiada na te pytania przez pryzmat chemii pierwiastków — nie jako suche wyliczenie właściwości, ale jako zrozumienie, dlaczego dane metale i niemetale zachowują się tak, jak się zachowują, i jak to powiązać z ich budową elektronową, reaktywnością i zastosowaniami. Fizyka dawała Ci narzędzia opisu; chemia mówi, z czego świat jest zrobiony i jak to reaguje.
Dział obejmuje sześć jednostek — od metali alkalicznych i ziem alkalicznych, przez aluminium, żelazo i inne metale przejściowe, aż po niemetale (S, N, P, Cl, Si) i — dla rozszerzonych — fascynującą chemię koordynacyjną.
Mapa pojęć działu
METALE, NIEMETALE I ICH ZWIĄZKI
|
┌─────────────┬──────────┴──────────┬─────────────┐
METALE METALE METALE NIEMETALE
ALKALICZNE ZIEM ALKAL. PRZEJŚCIOWE i ich związki
(gr. 1) (gr. 2) | |
Na K Li Ca Mg Ba Fe Cu Ag Zn S N P Cl Si
| | Mn Cr stopy |
tlenek CaO stal/mosiądz/ H₂SO₄ HNO₃
wodorot. Ca(OH)₂ brąz/ NH₃ HCl
NaOH KOH twardość wody stal nierodz. SiO₂
|
reakcje z kwasami
utleniającymi i nie
|
[R] KOMPLEKSY
jon koordynacyjny
ligand / atom centralny
Jednostki w tym dziale
- 10.1 Metale alkaliczne: Na, K, Li i ich wodorotlenki
- 10.2 Wapń, magnez, bar: reakcje, cykl wapienny i twardość wody
- 10.3 Aluminium: pasywacja, amfoteryczność i zastosowania
- 10.4 Żelazo i inne metale: Fe, Cu, Ag, Zn, Mn, Cr i ich stopy
- 10.5 Niemetale i ich związki: S, N, P, Cl, Si
- 10.6 Kompleksy i chemia koordynacyjna [rozszerzenie]