Elementy ochrony środowiska

Wstęp do działu

Chemia zmieniła świat — i to w obu kierunkach. Nawozy sztuczne wyżywiły miliardy ludzi. Freony trafiły do każdego lodówki i prawie zniszczyły warstwę ozonową. Spalanie węgla dało elektryczność połowie planety i zmieniło klimat. Chemia nie jest ani „dobra", ani „zła" — jest wszędzie, a to, w którą stronę działa, zależy od tego, czy rozumiemy, co robimy.

Ten dział nie jest zbiorem ciekawostek o środowisku. To kurs przyczynowości chemicznej: dlaczego dwutlenek siarki sprawia, że deszcz wypala lasy? Dlaczego fosfory z detergentów „zagłuszają" rzeki? Dlaczego jeden atom chloru może zniszczyć sto tysięcy cząsteczek ozonu? Zrozumiesz reakcje chemiczne stojące za każdym z tych procesów — i dowiesz się, co ludzość postanowiła z tym zrobić.

Na końcu poznasz też kierunek, w którym zmierza współczesna chemia: nie sprzątanie po sobie, lecz niemieszczenie od początku. To zielona chemia — i to jedno z ciekawszych wyzwań intelektualnych XXI wieku.

Mapa pojęć działu

                    OCHRONA ŚRODOWISKA — PERSPEKTYWA CHEMICZNA
                                        |
         ┌──────────────┬───────────────┼───────────────┬──────────────────┐
      POWIETRZE        WODA            GLEBA         ZIELONA CHEMIA [R]
          |               |               |                  |
    SO₂, NOₓ        eutrofizacja     zakwaszanie       12 zasad
    CO, pyły         (N, P →         wapnowanie         atom economy
         |           glony →           pestycydy         E-factor
     kwaśne         BZT↑,O₂↓)        metale ciężkie      obieg
     deszcze             |            bioakumulacja       zamknięty
         |          oczyszczanie          |
      smog           ścieków          remediacja
     (londyński       uzdatnianie    fitoremediacj
    / fotochem.)       wody               |
         |                           zrównoważone
    dziura ozonowa                   rolnictwo
    CFC + Cl• + O₃
    Protokół Montrealski

Jednostki w tym dziale

  • 22.1 Zanieczyszczenia powietrza: smog, kwaśne deszcze, dziura ozonowa
  • 22.2 Zanieczyszczenia wód; eutrofizacja; uzdatnianie wody
  • 22.3 Gleba i jej ochrona; pestycydy; remediacja środowiska
  • 22.4 Zielona chemia; atom economy; gospodarka o obiegu zamkniętym [rozszerzenie]