Protisty

Wstęp do działu

Gdybyś wziął łyżkę mułu ze stawowego dna i obejrzał ją pod mikroskopem, zobaczyłbyś świat równoległy: wirujące pantofelki, pełzające ameby, brunatne muszle okrzemek, zielone kulki zielenic. Wszystkie są żywe, wszystkie są eukariotami, żadna nie jest rośliną, zwierzęciem ani grzybem. Kim więc są?

Odpowiedź brzmi uczciwie: „różnymi rzeczami, które wrzuciliśmy do jednego worka z braku lepszego pomysłu". Protisty to szuflada biologów — zbiera eukariotów, którzy nie pasują do żadnego z trzech wielkich królestw. Szuflada jest nieuporządkowana, ale fascynująca: znajdziesz tu fotosyntezujące glony produkujące połowę tlenu na Ziemi, pierwotniaki wywołujące malarię, istoty potrafiące zarówno polować, jak i fotosyntetyzować, oraz twory przypominające bardziej brud niż organizm — śluzowce.

Ten dział jest kluczem do rozumienia ekologii wód, chorób pasożytniczych i ewolucji złożonego życia. Narzędzia, które tu zdobędziesz, wrócą przy omawianiu cykli życiowych pasożytów, fitoplankton wraca w ekologii wód, a koncepcja mixotrofii — w rozważaniach o ewolucji chloroplastów.

Mapa pojęć działu

                         PROTISTY
            (parafiletyczna grupa eukariontów)
                             |
        ┌────────────────────┼────────────────────┐
  PIERWOTNIAKI             GLONY            GRZYBOPODOBNE
        |                    |                    |
heterotrofy:        autotrofy: euglena    lęgniowce (zaraza
ameba, pantofelek   (miksotrofia),        ziemniaka)
                    zielenice, okrzemki   śluzowce
choroby: malaria,
śpiączka,           fitoplankton →
toksoplazmoza       produkcja O₂,
                    zakwity toksyczne

            biotechnologia: Chlorella, okrzemki

Jednostki w tym dziale

• 8.1 Podział protistów [rozszerzenie]
• 8.2 Budowa i funkcje życiowe protistów [rozszerzenie]
• 8.3 Znaczenie protistów: choroby, ekologia, biotechnologia [rozszerzenie]

---