Grzyby i porosty

Wstęp do działu

Kiedy myślisz „grzyb", przed oczami pojawia się pewnie borowik albo muchomor. Ale grzyby to o wiele więcej niż leśne owocniki: drożdże, które sprawiają, że chleb rośnie, pleśń na pomarańczy, penicylina ratująca życie, biały kożuszek na serze camembert, tajemnicza sieć oplątująca korzenie drzew w każdym lesie. Grzyby są wszędzie — i przez długi czas wprowadzały biologów w zakłopotanie.

Przez setki lat zaliczano je do roślin. Wydaje się to sensowne: siedzą w miejscu, rosną, nie uciekają. A jednak nie są roślinami. Ale i nie są zwierzętami. Grzyby są czymś odrębnym — i to właśnie na tym dziale zaczniesz rozumieć, co je odróżnia od wszystkich innych organizmów, które już znasz.

Dołączymy do nich porosty — dziwne twory, które nie są jednym organizmem, lecz trwałą symbiozą dwóch (albo trzech) partnerów. Rosną na skałach, w Arktyce, na murach kościołów. Przeżyją warunki, które zabiłyby niemal wszystko inne — ale zadusić je może smog w dużym mieście.

Mapa pojęć działu

                         GRZYBY I POROSTY
                                 |
           ┌─────────────────────┴┬─────────────────────┐
        GRZYBY                ZNACZENIE              POROSTY
       WŁAŚCIWE                GRZYBÓW                  |
           |                      |           symbioza: mikobiont
strzępki → grzybnia     mikoryza (ekto/endo)  + fotobiont
ściana chitynowa        pasożytnictwo:        plechy: skorupiaste,
rozmnażanie:            choroby roślin        listkowate,
zarodniki, pączkowanie  i człowieka           krzaczkowate
                        biotechnologia:       bioindykatory (SO₂)
grupy: sprzężniaki,     penicylina, drożdże,  sukcesja pierwotna
workowce, podstawczaki  sery

Jednostki w tym dziale

• 9.1 Grzyby właściwe — budowa, odżywianie i rozmnażanie [rozszerzenie]
• 9.2 Porosty — morfologia, ekofizjologia i znaczenie [rozszerzenie]
• 9.3 Znaczenie grzybów: symbiozy, choroby i biotechnologia [rozszerzenie]

---