Ekologia

Wstęp do działu

Przez całą biologię pytałeś o to, co jest w środku: w komórce, w organie, w organizmie. Teraz czas wyjść na zewnątrz — i zapytać, jak organizm radzi sobie z otoczeniem oraz jak organizmy wpływają na siebie nawzajem. To jest właśnie ekologia.

Ekologia nie jest tym samym co ochrona środowiska (choć ta bez niej nie istnieje). To ścisła nauka badająca relacje między organizmami a ich środowiskiem — z precyzyjnymi pojęciami, wzorami i danymi. Dowiesz się, dlaczego niedźwiedź polarny jest biały i duży, dlaczego zające i rysie „pulsują" w rytmie 10-letnich cykli, dlaczego las po pożarze wygląda za 200 lat zupełnie inaczej niż wypalona łąka po 50 — i dlaczego bez bakterii glebowych cały cykl węgla i azotu na Ziemi by się zatrzymał.

Ten dział ma siedem jednostek. Każda jest piętrem logicznego budynku: od jednego organizmu w środowisku (33.1), przez populację (33.2) i wzajemne relacje między gatunkami — antagonistyczne (33.3) i nieantagonistyczne (33.4), przez przepływ energii w ekosystemie (33.5) i obiegi materii (33.6), po wielkie zmiany w czasie i przestrzeni — sukcesję i biomy (33.7).

Mapa pojęć działu

                           EKOLOGIA
                               |
       ┌───────────────┬───────┴───────┬────────────────┐
  TOLERANCJA       POPULACJA      ZALEŻNOŚCI        EKOSYSTEM
       |               |          MIĘDZYGAT.            |
prawo minimum,   liczebność,           |         energia
prawo Shelforda  zagęszczenie,  antagonist.:     PRZEPŁYWA
krzywa           struktura      drapieżnictwo,   (reguła 10%)
tolerancji       krzywe         pasożytnictwo,   materia KRĄŻY
nisza            wzrostu (J/S)  konkurencja      (obieg C i N)
                                nieantagonist.:  sukcesja, biomy
                                mutualizm,
                                komensalizm

Jednostki w tym dziale

  • 33.1 Tolerancja ekologiczna — organizm w środowisku
  • 33.2 Populacja i jej cechy
  • 33.3 Zależności antagonistyczne
  • 33.4 Zależności nieantagonistyczne
  • 33.5 Materia krąży, a energia przepływa
  • 33.6 Obieg węgla i azotu w przyrodzie
  • 33.7 Sukcesja i biomy