Ziemia w przestrzeni kosmicznej i ruchy Ziemi

Wstęp do działu

Wyobraź sobie, że stoisz na środku rynku i wszystko wokół ciebie stoi w miejscu. A teraz wyobraź sobie, że rynek kręci się z prędkością 460 m/s (szybciej niż prędkość dźwięku), jednocześnie mknie po orbicie z prędkością 30 km/s, a cały Układ Słoneczny przemieszcza się przez Galaktykę z jeszcze większą prędkością. Nic z tego nie czujesz — bo poruszasz się razem z Ziemią. A jednak te ruchy rządzą każdym wschodem słońca, każdą porą roku i każdym przypływem morza.

Ten dział jest o tym, gdzie jest Ziemia i co robi. Zanim geograf opisze monsun, miasto czy lodowiec, musi wiedzieć, na jakiej planecie to robi — jak jest ukształtowana, jak się kręci i jak obiega Słońce. Bez tego terminy takie jak „strefa zwrotnikowa", „dzień polarny" czy „różnica czasu" są tylko słowami. Po tym dziale będą narzędziami.

Mapa pojęć działu

               ZIEMIA W PRZESTRZENI I JEJ RUCHY
                           |
     ┌────────────┬────────┴────────┬─────────────┐
  Układ        kształt          siatka          ruchy
 Słoneczny    i wymiary       geograficzna      Ziemi
     |             |               |               |
  planety      geoida          równoleżnik    obrotowy   obiegowy
  prawa        elipsoida       południk       (doba,     (pory roku,
  Keplera      (spłaszczona    szerokość      Coriolis,  insolacja,
  odległości   przy             geograficzna   pływy)     zwrotniki,
  od Słońca    biegunach)       długość                  koła
                                geograficzna             podbiegunowe)
                                  |
                              czas słoneczny
                              czas strefowy

Jednostki w tym dziale

  • 2.1 Układ Słoneczny i Ziemia jako planeta
  • 2.2 Siatka geograficzna i współrzędne
  • 2.3 Ruch obrotowy Ziemi i jego następstwa
  • 2.4 Ruch obiegowy i jego następstwa