Globalizacja i polityczna mapa świata

Wstęp do działu

Kiedy kupujesz telefon, rozmawiasz przez internet ze znajomym na innym kontynencie, słyszysz o wojnie w odległym kraju albo czytasz, że jakaś korporacja płaci podatki tam, gdzie chce — wszystko to są przejawy jednego wielkiego procesu. Świat jest dziś połączony w sposób, który jeszcze sto lat temu byłby niewyobrażalny.

Ale ten połączony świat nie jest wcale równy ani spokojny. Mapy polityczne się zmieniają, granice bywają sporne, jedne kraje żyją w dostatku, inne w skrajnej biedzie. Mocarstwa rywalizują o wpływy. Organizacje międzynarodowe starają się temu zarządzać — z różnym skutkiem.

Ten dział da ci narzędzia do rozumienia świata jako całości: dlaczego państwa są takie, jakie są, jak działa globalizacja (i dlaczego budzi kontrowersje), czym mierzymy poziom życia i jak wyglądają konflikty, które kształtują dzisiejsze bezpieczeństwo. Pojęcia z tego działu spotkasz wszędzie — w wiadomościach, w debacie politycznej, w analizach ekonomicznych.

Mapa pojęć działu

                  GLOBALIZACJA I POLITYCZNA MAPA ŚWIATA
                                    |
       ┌──────────────┬─────────────┼──────────────┬──────────────┐
  polityczna      organizacje    globalizacja    nierówności    konflikty
  mapa świata    między-         (wymiary:       rozwojowe      i bezpie-
       |          narodowe       ekonom.,        |              czeństwo
  państwa,         |            kulturowa,    PKB per         |
  granice,        ONZ, UE,      polityczna,   capita,         terroryzm,
  suwerenność,    NATO, WTO,    techno-       HDI, Gini,      operacje
  terytoria        MFW           logiczna)    LDC, BRICS      pokojowe
  zależne            |               |              |              |
                 skuteczność    korporacje    pułapka        przyczyny
                 i limity       trans-        średniego      wielowymia-
                               narodowe      dochodu         rowe

                                                          [R] geopolityka,
                                                          heartland, soft
                                                          power, ład globalny

Jednostki w tym dziale

• 12.1 Polityczna mapa świata

• 12.2 Organizacje międzynarodowe i współpraca globalna

• 12.3 Globalizacja — procesy i kontrowersje

• 12.4 Zróżnicowanie poziomu rozwoju i nierówności

• 12.5 Konflikty i bezpieczeństwo międzynarodowe

• 12.6 Geopolityka i ład globalny XXI wieku [rozszerzenie]

---