Starożytna Grecja

Wstęp do działu

Czy można jednocześnie głosować w zgromadzeniu ludowym, posyłać syna na siedmioletni trening wojskowy i wierzyć, że bóg mieszka na górze kilkadziesiąt kilometrów stąd? Tak, o ile żyjesz w starożytnej Grecji. To jeden z najbardziej niejednorodnych światów w historii — kilkaset niezależnych miast-państw, każde z własnym ustrojem, własną armią i własną dumą.

A jednak z tej różnorodności wyrośnie coś, co do dziś kształtuje sposób, w jaki myślimy o polityce, filozofii, teatrze i nauce. Demokracja, filozofia jako dyscyplina, dramat, olimpiada — wszystko to ma greckie korzenie. Ale Grecja to też heloci pracujący dla Spartan w warunkach niewolniczych, kobiety pozbawione głosu politycznego i miasta toczone nieustannymi wojnami.

W tym dziale będziemy uczyć się zadawać pytania, które zadają historycy: nie „co się stało?", lecz „dlaczego?", „komu to służyło?", „kto był z tego wykluczony?". Zabierzemy się za źródła — fragmenty mów, dialogów, inskrypcji — i zapytamy, na ile można im ufać.

Mapa pojęć działu

                        STAROŻYTNA GRECJA
                               |
         ┌─────────────────────┼──────────────────────┐
      POLIS                 KONFLIKTY             KULTURA
   (miasto-państwo)              |                   |
         |              ┌────────┴────────┐      ┌───┴──────────┐
   ┌─────┴──────┐   Wojny         Wojna        filozofia    hellenizm
 ustrój      społeczeń-  perskie     pelopo-      teatr       (epoka
   |           stwo           |      neska      olimpiady   Aleksandra)
 monarchia  ┌──┴───────┐  Marathon  ┌────┴────┐     |           |
 oligarchia obywatele  wyklu-     Ateny     Sparta  Sokrates synkretyzm
 tyrania    (demos)    czeni      (Liga     (Liga   Platon  kulturowy
 demokracja             |        Delijsko-  Pelop.) Aryst.
              kobiety,metojkowie  -Atycka)
              niewolnicy

Jednostki w tym dziale

  • 3.1 Polis i narodziny demokracji ateńskiej
  • 3.2 Sparta — alternatywny model polis
  • 3.3 Wojny perskie i peloponeska
  • 3.4 Kultura grecka i hellenizm
  • 3.5 Religia, mit i nauka grecka [rozszerzenie]