Polska pierwszych Piastów i rozbicie dzielnicowe
Wstęp do działu
Wyobraź sobie, że w połowie X wieku na ziemiach nad Wisłą i Wartą nie ma jeszcze nic, co można by nazwać „Polską" w dzisiejszym sensie. Są słowiańskie plemiona, drewniane grody, wodza plemiennego. Sto lat później istnieje już chrześcijańskie królestwo, z arcybiskupem, piśmiennictwem, kontaktami z cesarstwem i papiestwem. Kolejne dwieście lat to rozpad tej struktury na kilkanaście dzielnic — i powolna droga ku zjednoczeniu.
Jak to możliwe, że jeden człowiek (albo jedna decyzja, jak chrzest w 966 roku) zmienia wszystko? Albo odwrotnie: jak testament może rozbić kraj na pół tysiąclecia? Te pytania są sercem tego działu.
Ale uwaga: będziemy też ćwiczyć myślenie historyczne — nie wystarczy wiedzieć, co się stało. Trzeba się nauczyć pytać, dlaczego i skąd wiemy. Kronikarz Thietmar widział Mieszka inaczej niż Gall Anonim. Kto ma rację? Może obaj mają po kawałku.
Mapa pojęć działu
POLSKA PIERWSZYCH PIASTÓW I ROZBICIE DZIELNICOWE
|
┌────────────────┬─────────────────────┬────────────────┐
Mieszko I Bolesław Chrobry rozbicie dzielnicowe Kościół
(ok. 960–992) (992–1025) (po 1138) i kultura
| | | |
drużyna zjazd testament arcybiskupstwo
chrzest 966 gnieźnieński 1000 Krzywoustego gnieźnieńskie
Dagome iudex koronacja 1025 zasada senioratu sztuka romańska
| | najazd Mongołów 1241 skryptoria
chrystianizacja ekspansja lokacja miast stany
| terytorialna prawo niemieckie rycerstwo
decyzja możnowładztwo
polityczna
Jednostki w tym dziale
- 6.1 Słowianie nad Wisłą i narodziny państwa Piastów
- 6.2 Bolesław Chrobry i monarchia wczesnopiastowska
- 6.3 Rozbicie dzielnicowe i jego skutki
- 6.4 Kościół, kultura i społeczeństwo w Polsce piastowskiej