Złoty wiek Rzeczypospolitej XVI w.
Wstęp do działu
Wyobraź sobie kraj, w którym szlachcic ma prawo powiedzieć królowi „nie" — i nic mu za to nie grozi. Kraj, gdzie drukuje się Biblię w sześciu językach, toleruje się protestantów, prawosławnych i Żydów, a najwybitniejszy poeta pisze o miłości i śmierci córki tak, że po pięciu wiekach wciąż czytamy go ze ściśniętym gardłem. XVI wiek to czas, gdy Polska nie tylko nie była na peryferiach Europy — była jej częścią i dumnie patrzyła na zachód.
Ale to też wiek, w którym szlachta zacieśniała pęta na chłopach, budowała wielkie folwarki i wypracowywała ustrój, który — paradoksalnie — stanie się jedną z przyczyn późniejszego upadku. W tym dziale przyjrzysz się obu twarzom złotego wieku: jego blaskom i cieniom, jego instytucjom i ludziom, jego ambicjom i ograniczeniom.
Mapa pojęć działu
ZŁOTY WIEK RZECZYPOSPOLITEJ XVI w.
|
┌────────────────────┼──────────────────────┐
UNIA USTRÓJ KULTURA
LUBELSKA SZLACHECKI I TOLERANCJA
1569 | |
| wolna elekcja humanizm polski
Rzeczpospolita sejm walny Kochanowski, Rej
Obojga Narodów liberum veto Akademia Krakowska
| art. henrykowskie konfederacja
wspólny sejm pacta conventa warszawska 1573
i monarchia | |
odrębne: skarb, rokosz tolerancja religijna
armia, prawo konfederacje arianie
mecenat
|
GOSPODARKA I SPOŁECZEŃSTWO
folwark / pańszczyzna
eksport zboża (Gdańsk)
Jednostki w tym dziale
-
10.1 Unia lubelska 1569 i Rzeczpospolita Obojga Narodów
-
10.2 Demokracja szlachecka — ustrój i instytucje
-
10.3 Złoty wiek kultury — humanizm i tolerancja
-
10.4 Gospodarka i społeczeństwo Rzeczypospolitej XVI w. [rozszerzenie]