Oświecenie, rewolucje i rozbiory
Wstęp do działu
Wyobraź sobie, że żyjesz w Europie lat siedemdziesiątych XVIII wieku. Masz za sobą stulecia, w których nikt poważnie nie kwestionował porządku, gdzie król rządzi z boskiej łaski, chłop pracuje dla pana, a Kościół rozstrzyga, co wolno myśleć. A potem — w ciągu zaledwie kilku dekad — trzy rewolucje wstrząsają tym porządkiem do fundamentów: intelektualna (oświecenie), polityczna (rewolucje amerykańska i francuska) i geopolityczna (rozbiory Rzeczypospolitej).
Ten dział stawia dwa wielkie pytania: Jak idee zmieniają rzeczywistość? I — odwrotnie — dlaczego te same idee w Ameryce, Francji i Polsce przyniosły tak różne skutki? Odpowiadając na nie, poznasz filozofów, rewolucjonistów i reformatorów, którzy dosłownie przeprojektowali świat zachodni. A przy okazji — nauczysz się czytać źródła historyczne i odróżniać mit od faktów.
Mapa pojęć działu
OŚWIECENIE, REWOLUCJE I ROZBIORY
|
┌───────────────────────┼───────────────────────┐
OŚWIECENIE REWOLUCJE POLSKA
EUROPEJSKIE | ──────────────────
| ┌───────┴──────┐ Kryzys ustrojowy
filozofowie Rewolucja Rewolucja |
(Locke, Amer. Franc. Reformy (KEN,
Monteskiusz, 1776 1789–1799 Konstytucja 3 maja)
Rousseau, | | |
Voltaire) Konstytucja Deklaracja Rozbiory
| USA 1787 PCI 1789 I–III (1772–1795)
umowa Bill of Terror Insurekcja
społeczna Rights Napoleon Kościuszkowska
trójpodział federalizm termidor
władzy [R] Oświecenie polskie:
deizm Stanisław August,
encyklopedyści KEN, klasycyzm
↕
IDEE → KONSTYTUCJE → REPUBLIKI
Jednostki w tym dziale
- 12.1 Oświecenie europejskie
- 12.2 Rewolucja amerykańska
- 12.3 Rewolucja francuska
- 12.4 Czasy saskie — Rzeczpospolita w cieniu sąsiadów
- 12.5 Rozbiory Rzeczypospolitej i Konstytucja 3 maja
- 12.6 Oświecenie w Polsce — reformy stanisławowskie