Europa i świat w XIX w.
Wstęp do działu
XIX wiek to stulecie, w którym świat zmienił się szybciej niż przez poprzednie trzysta lat razem wzięte. Żelazna maszyna parowa zastąpiła ręce tkacza, pociąg pokonał odległości wymagające wcześniej tygodni, fabryczne kominy przesłoniły wiejski horyzont, a miliony ludzi przeniosły się z pól do miast — często w nędzę, którą trudno dziś sobie wyobrazić.
Ale to nie tylko historia maszyn. To historia idei, które zmieniły politykę: liberalizm, konserwatyzm, socjalizm i nacjonalizm starły się o kształt nowoczesnego państwa. To historia rewolucji i kontrrewolucji — Wiosny Ludów, zjednoczeń Włoch i Niemiec, budowania i obalania konstytucji. To wreszcie historia globalnej ekspansji Europy, która w ciągu kilkudziesięciu lat podporządkowała sobie większość Afryki i Azji.
W tym dziale będziemy nie tylko uczyć się faktów. Będziemy też ćwiczyć czytanie źródeł historycznych, analizę danych i ocenianie argumentów — bo historia nie jest jedną, obiektywną opowieścią, lecz wynikiem interpretacji pozostawionych śladów.
Mapa pojęć działu
EUROPA I ŚWIAT W XIX W.
|
┌─────────────┬────────┴─────────┬──────────────┐
REWOLUCJA IDEOLOGIE WIOSNA IMPERIALIZM
PRZEMYSŁOWA | LUDÓW I KOLONIE
| ┌───┴────┐ i ZJEDNOCZENIA |
Anglia libera- konser- | Afryka, Azja
maszyna lizm watyzm Włochy konferencja
parowa | | Niemcy berlińska 1885
fabryka socjalizm nacjon. Bismarck |
miasto marksizm anarc- Garibaldi Social Darwinizm
| | hizm | misja cywiliz.
klasa Marks naród Realpolitik
robotn. Engels i państwo
burżuazja
Jednostki w tym dziale
- 14.1 Rewolucja przemysłowa
- 14.2 Ideologie XIX w. — liberalizm, konserwatyzm, socjalizm, nacjonalizm
- 14.3 Wiosna Ludów i zjednoczenia narodowe
- 14.4 Stany Zjednoczone w XIX wieku — ekspansja i wojna secesyjna
- [R] 14.5 Imperializm i kolonializm XIX w. [rozszerzenie]
- 14.6 Belle époque — życie u progu XX wieku