Polska 1945–1989

Wstęp do działu

Wyobraź sobie kraj, który wyszedł z najstraszliwszej wojny w dziejach — zniszczony, wyludniony, z sześcioma milionami zamordowanych obywateli — i zamiast odetchnąć wolnością, znalazł się pod nową, sowiecką kuratelą. Polska 1945–1989 to historia zmagania się z komunizmem narzuconym z zewnątrz: jak system budował swoją władzę, jak ją erodowały kolejne kryzysy, jak społeczeństwo — robotnicy, studenci, Kościół, inteligencja — powoli uczyło się mówić „nie", aż w końcu przy Okrągłym Stole dosłownie usiadło z władzą do jednego stołu i wymogło zmianę. To opowieść o cierpliwości, odwadze i o tym, że systemy, które wykluczają prawdę, w końcu implodują.

Bez tego działu nie zrozumiesz ani III Rzeczypospolitej, ani korzeni dzisiejszych polskich sporów politycznych. Historia PRL wciąż żyje w rodzinnych opowieściach, w sporach o „Solidarność", w pytaniu, dlaczego przemiany 1989 roku potoczyły się tak, a nie inaczej.

Mapa pojęć działu

                      POLSKA 1945–1989
                             |
      ┌──────────┬───────────┴──────────────┬──────────────┐
  narzucenie    kryzysy                 Solidarność      kultura
  komunizmu     PRL                    i upadek         i opór
      |            |                   komunizmu          |
  referendum   1956 (Październik)         |           drugi obieg
    1946        1968 (Marzec)          strajki 1980   Kościół
  fałszerstwa   1970 (Grudzień)        NSZZ „S"      Jan Paweł II
  wybory 1947   1976 (Radom)           stan wojenny   film polski
      |            |                   1981              |
    PZPR       cykl nadziei            Okrągły Stół   kultura
   stalinizm    i represji             1989           niezależna
      |                                  |
  kolekty-                           4 czerwca 1989
  wizacja                            pierwsze wolne
  terror UB                          wybory

Jednostki w tym dziale

  • 20.1 Narzucenie komunizmu w Polsce
  • 20.2 Kryzysy PRL — 1956, 1968, 1970, 1976
  • 20.3 „Solidarność", stan wojenny i upadek komunizmu
  • 20.4 Kultura i opór społeczny w PRL [rozszerzenie]