Polska i świat po 1989

Wstęp do działu

Rok 1989 często bywa nazywany rokiem przełomu — i słusznie. W ciągu kilku miesięcy runął mur berliński, odbyły się pierwsze częściowo wolne wybory w Polsce, a za dwa lata rozpadł się Związek Radziecki. Historia, jak mówił Fukuyama, miała się „skończyć" — i zacząć epokę liberalnego triumfu.

Nie skończyła się. Zamiast tego zaczął się nowy, bardzo skomplikowany rozdział: Polska musiała w ekspresowym tempie przebudować gospodarkę i ustrój, świat uczył się żyć bez zimnowojennych reguł, a nowe napięcia — terroryzm, kryzysy demokracji, zmiany klimatyczne — pokazały, że „koniec historii" był tezą przedwczesną.

Ten dział patrzy na te trzydzieści kilka lat ze spokojem historyka: pytamy nie tylko, co się stało, ale jak to oceniać, czyje perspektywy uwzględnić i jak w ogóle pisać historię o zdarzeniach, które wielu z nas wciąż pamięta.

Mapa pojęć działu

               POLSKA I ŚWIAT PO 1989
                        |
    ┌──────────────┬────┴────────────┬────────────────┐
  POLSKA          EUROPA          ŚWIAT           NAUKA
transformacja     i ZSRS      po zimnej          o historii
ustrojowa            |          wojnie               |
i gospodarcza    rozpad ZSRS      |            historiografia
    |            1991         terroryzm        współczesności
plan Balcero-       |         9/11 2001             |
wicza, prywa-   niepodległe  nowy nieład        polityka
tyzacja,         republiki   globalny          historyczna
bezrobocie          |            |                  |
    |           Jugosławia   klimat + COVID      mit zał.,
NATO 1999       konflikty    populizm           pamięć
UE 2004         regionalnie  dezinformacja      zbiorowa
konstytucja
1997

Jednostki w tym dziale

  • 21.1 Transformacja ustrojowa i gospodarcza Polski
  • 21.2 Polska w Unii Europejskiej — droga i skutki
  • 21.3 Upadek ZSRS i nowy porządek światowy
  • 21.4 Współczesne wyzwania — terroryzm, klimat, demokracja
  • 21.5 Historiografia współczesności — jak opisujemy przeszłość, która wciąż trwa [rozszerzenie]