Czym jest filozofia? Pytania, działy i warsztat argumentacji

Wstęp do działu

Zanim zaczniesz filozofować, warto wiedzieć, czym filozofia w ogóle jest — i dlaczego jej pytania są inne niż pytania nauki czy codziennej rozmowy. Ten dział jest warsztatem: poznajesz narzędzia, których będziesz używać przez cały rok. Bez nich można wędrować po tekstach filozoficznych w kółko i nic z nich nie wyciągnąć.

Zaczniesz od samego słowa „filozofia" i od pytania, które pewnie od dawna sobie zadajesz, choć nie nazywasz go filozoficznym: „Po co to wszystko?". Potem nauczysz się budować i rozbierać argumenty — bo filozofia to przede wszystkim sztuka uczciwego myślenia, czyli takiego, w którym widać, skąd wyciągasz wnioski i czy rzeczywiście wynikają one z przesłanek. Na koniec zmierzysz się z autentycznym tekstem filozoficznym i przekonasz się, że da się go zrozumieć — jeśli wiesz, jak czytać.

Każde narzędzie zdobyte w tym dziale wróci w następnych. Znajomość działów filozofii pomoże Ci zorientować się, o czym w ogóle rozmawiasz z Platonem czy Kantem. Umiejętność rozpoznania błędu logicznego nie pozwoli nikomu przekonać Cię do wniosku, który nie wynika z jego własnych przesłanek. A sztuka czytania tekstu filozoficznego otworzy przed Tobą dwa i pół tysiąca lat rozmów o tym, co ważne.

Mapa pojęć działu

                    FILOZOFIA — CZYM JEST I JAK DZIAŁA
                                    |
          ┌─────────────────────────┼──────────────────────────┐
     DZIAŁY                   ARGUMENTACJA                  TEKST
    filozofii                       |                    filozoficzny
          |              ┌──────────┴──────────┐               |
    ontologia        argument              błędy            teza
    epistemologia   (przesłanki           logiczne       (założenia
    etyka            + wniosek)               |          + argumenty)
    estetyka             |             petitio principii       |
    logika          dedukcja            ad hominem         parafraza
                    indukcja            ad ignorantiam    kontrargument
                    sylogizm           fałszywa           interpretacja
                                       alternatywa
                                       równia pochyła

Jednostki w tym dziale

• 1.1 Filozofia jako miłość mądrości — pytania i podziały dyscypliny
• 1.2 Logika i sztuka argumentacji — wnioskowania i błędy logiczne
• 1.3 Jak czytać tekst filozoficzny — analiza i interpretacja fragmentu
• 1.4 Kultura logiczna — definicje, uzasadnianie i schematy wnioskowań [rozszerzenie]

---