Platon — teoria idei, dusza i państwo

Wstęp do działu

Wyobraź sobie, że wszystko, co widzisz wokół siebie — stoły, drzewa, twarze ludzi — to zaledwie cienie rzucane na ścianę jaskini. Prawdziwy świat leży gdzie indziej: jest niewidzialny, niezmienny i doskonały. Tak właśnie widział rzeczywistość Platon (427–347 p.n.e.) — i ta wizja na ponad dwa tysiące lat wyznaczyła ramy, w których filozofia europejska myślała o bycie, wiedzy i człowieku.

W tym dziale spotkasz filozofa, który zadał pytania, na które odpowiadamy do dziś. Czym różni się wiedza od mniemania? Czy dusza jest czymś więcej niż ciało? Kto powinien rządzić państwem — i dlaczego Platon nie wierzył w demokrację? Każdej z tych kwestii poświęcimy oddzielną jednostkę. Idee Platona będziesz krytykować, znajdziesz w nich luki — i właśnie o to chodzi. Filozofia zaczyna się tam, gdzie pojawia się wątpliwość.

Mapa pojęć działu

                        PLATON — FILOZOFIA
                               |
        ┌──────────────────────┼──────────────────────┐
   ONTOLOGIA              EPISTEMOLOGIA            POLITYKA
  (co istnieje?)         (jak poznajemy?)        (jak rządzić?)
        |                      |                      |
  dwa światy:            doxa vs episteme       trzy stany:
  świat idei          (mniemanie vs wiedza)    rządzący — żołnierze
  (trwałe, doskonałe)         |                — wytwórcy
        |                dialektyka                   |
  świat zjawisk         (metoda dochodzenia)     cnoty:
  (zmienne, niedoskonałe)     |               mądrość–odwaga
        |               anamneza                –umiarkowanie
     DEMIURG            (wiedza wrodzona)           |
  (budowniczy kosmosu)        |            sprawiedliwość
        |                DUSZA                  (harmonia)
        |          trójpodział:                     |
        └──────────────────────────────────────────┘
                  rozumna — popędliwa — pożądliwa

Jednostki w tym dziale

  • 4.1 Teoria idei — dwa światy i problem poznania
  • 4.2 Dusza, anamneza i nieśmiertelność
  • 4.3 Platońska koncepcja państwa i sprawiedliwości