Filozofia XX wieku
Wstęp do działu
Dwudziesty wiek przyniósł filozofii dwie rewolucje, które rozeszły się w przeciwne strony — i przez dziesięciolecia niemal nie rozmawiały ze sobą. Na kontynencie europejskim (Niemcy, Francja) filozofowie wracali do pytań najbardziej intymnych: czym jest ludzka świadomość, jak doświadczamy czasu, co znaczy być wolnym i odpowiedzialnym za siebie. Na Wyspach Brytyjskich i za oceanem coraz głośniej mówiono, że większość tradycyjnych pytań filozoficznych to nie tajemnice, lecz nieporozumienia językowe — i że zadaniem filozofa jest je rozwiązać, analizując, jak naprawdę działa mowa.
Masz przed sobą cztery jednostki, które wchodzą w sam środek tych sporów. Trzy pierwsze prowadzą przez wielkie nurty filozofii europejskiej, czwarta — przez filozofię polską, która z dwóch z nich wyrosła. Nie po to, żebyś zapamiętał nazwiska i daty, ale żebyś sam poczuł, co jest prawdziwą stawką każdego pytania: co widzimy „naprawdę", gdy patrzymy na rzeczy? Czy istnieje jakaś esencja człowieka, czy też człowiek dopiero ją tworzy? Gdzie kończy się język i zaczyna milczenie? Czy prawda może być „względna"?
Mapa pojęć działu
FILOZOFIA XX WIEKU
|
┌─────────────────┬────────┴────────┬─────────────────┐
FENOMENOLOGIA EGZYSTENCJALIZM FILOZOFIA FILOZOFIA
(Husserl, (Heidegger, ANALITYCZNA POLSKA
Scheler) Sartre) i HERMENEUTYKA (Twardowski,
| | (Wittgenstein, Kotarbiński,
świadomość egzystencja Gadamer) Ajdukiewicz,
intencjonalna vs esencja | Czeżowski,
| | gry językowe / Tatarkiewicz,
epoché Dasein / koło hermeneu- Ingarden)
redukcja bycie-ku- tyczne / |
ejdetyczna śmierci / przedrozumienie absolutyzm
noesis/noema wolność / prawdy /
hierarchia zła wiara reizm /
wartości opiekun
spolegliwy /
warstwy dzieła
Jednostki w tym dziale
- 11.1 Fenomenologia Husserla i jej znaczenie [rozszerzenie]
- 11.2 Egzystencjalizm — Heidegger i Sartre [rozszerzenie]
- 11.3 Filozofia analityczna i hermeneutyka [rozszerzenie]
- 11.4 Filozofia polska XX wieku [rozszerzenie]