Filozofia człowieka, polityki i estetyki

Wstęp do działu

Dotychczas filozofia pytała: co istnieje? jak poznajemy? czym jest dobro? W tym dziale pytamy inaczej — i może najtrudniej: kim jesteś? Człowiek od tysiącleci próbuje siebie zdefiniować — jako zwierzę rozumne, wytwórcę narzędzi, istotę społeczną, istotę wolną. Każda odpowiedź pociąga za sobą konsekwencje: dla etyki, dla prawa, dla polityki, dla tego, co uważamy za piękne.

Trzy wielkie pytania działu tworzą jedno kontinuum. Najpierw: czym jest natura ludzka i co czyni nas ludźmi (jednostka). Potem: jak powinniśmy żyć razem i skąd bierze się władza (wspólnota). Na końcu: co jest piękne i czym jest sztuka (kultura). Filozofia człowieka, polityki i estetyki to nie trzy odrębne szuflady — to trzy kąty tego samego trójkąta.

Narzędzia, które tu zdobędziesz — pojęcia natury ludzkiej, godności, umowy społecznej, sprawiedliwości, sądu smaku — wracają w debacie publicznej, prawie, etyce i codziennym sporze o to, co ładne, a co brzydkie.

Mapa pojęć działu

              FILOZOFIA CZŁOWIEKA, POLITYKI I ESTETYKI
                                |
       ┌────────────────────────┼────────────────────────┐
ANTROPOLOGIA               FILOZOFIA                 ESTETYKA
 FILOZOFICZNA               POLITYKI                    |
       |                        |                   sąd smaku
  natura ludzka           umowa społeczna              |
       |                        |             ┌─────────┴────────┐
 ┌─────┴──────────┐      ┌──────┴──────┐   obiektywizm     subiektywizm
animal  homo  istota     stan    legitymizacja  estetyczny  estetyczny
rationale faber wolna   natury  władzy            |
       |              ┌──────┴──────┐         definicje
   godność       Hobbes  Locke  Rousseau         sztuki
  człowieka      Rawls  Nozick            (mimetyczna/ekspresyjna/
                (sprawiedliwość)            instytucjonalna)

Jednostki w tym dziale

  • 15.1 Natura ludzka i godność człowieka
  • 15.2 Filozofia polityki — sprawiedliwość, umowa i władza [rozszerzenie]
  • 15.3 Estetyka — piękno, sztuka i sąd smaku [rozszerzenie]