Finanse osobiste i gospodarstwo domowe

Wstęp do działu

Finanse osobiste to jedyny przedmiot, którego szkoła uczy za późno, a życie — za boleśnie. Zanim w pełni dorosłości weźmiesz kredyt, wybierzesz lokatę albo podpiszesz polisę OC, ktoś powinien był ci powiedzieć: jak to naprawdę działa. Ten dział jest właśnie tym kimś.

Zaczniemy od budżetu — bo bez jasnego obrazu tego, co wpada i co wypada, żadna inna decyzja finansowa nie ma sensu. Potem przyjrzymy się mocy czasu i procenta składanego (spoiler: to najważniejszy mechanizm finansowy, jaki istnieje). Dowiemy się, ile naprawdę kosztuje kredyt, jak porównywać lokaty z obligacjami, po co kupuje się ubezpieczenia i jak rozliczyć się z fiskusem. Na koniec — ochrona konsumenta, czyli prawa, które masz, ale z których niewielu korzysta, bo nikt ich nie zna.

Każda jednostka daje ci narzędzie, które możesz zastosować następnego dnia. Trzymaj się obliczeń — tu nie chodzi o intuicję.

Mapa pojęć działu

                  FINANSE OSOBISTE I GOSPODARSTWO DOMOWE
                                    |
        ┌──────────┬────────────────┼────────────────┬──────────┐
     BUDŻET     CZAS             DŁUG           OSZCZĘDNOŚCI  OCHRONA
     DOMOWY    i pieniądz        (kredyt)         i inwestycje
        |          |                |                  |
   przychód    procent          RRSO             lokata / konto
   dochód      prosty/składany  rata stała       oszczędnościowe
   wydatki     FV / PV          BIK              obligacje skarbowe
   stałe/zmienne  kapitalizacja  spirala          fundusze inwest.
   nadwyżka/                     zadłużenia      podatek Belki
   deficyt                                       realna stopa zwrotu
   poduszka
   finansowa
                |                   |                       |
           UBEZPIECZENIA          PIT                PRAWA KONSUMENTA
           OC / AC                skala / liniowy    niezgodność towaru / gwarancja
           składka / odszkodowanie kwota wolna       UOKiK / Rzecznik Fin.
           suma ubezpieczenia     ulgi               klauzula abuzywna
           KNF / UFG              PIT-37 / PIT-11    prawo do odstąpienia

Jednostki w tym dziale

  • 5.1 Budżet domowy i planowanie finansowe
  • 5.2 Procent prosty i składany — czas i wartość pieniądza
  • 5.3 Kredyty, pożyczki i zadłużenie
  • 5.4 Oszczędzanie i inwestowanie — instrumenty dla osób fizycznych
  • 5.5 Ubezpieczenia — ochrona przed ryzykiem
  • 5.6 Podatek PIT i rozliczenie roczne
  • 5.7 Ochrona konsumenta i instytucje pomocowe