System finansowy państwa i rynki kapitałowe

Wstęp do działu

Pieniądz nie istnieje sam w sobie — przepływa przez skomplikowany system naczyń połączonych: banki centralne, banki komercyjne, giełdy, fundusze, a nawet instrumenty, o których istnieniu większość ludzi nie wie. Ten system decyduje o tym, ile kosztuje kredyt hipoteczny Twoich rodziców, czy firma może zainwestować w nowe maszyny i jak rząd finansuje szpitale.

W tym dziale nie tylko opisujemy poszczególne elementy — rozumiemy, jak są ze sobą połączone. Zaczniemy od fundamentu: banku centralnego i kreacji pieniądza (jednostki 6.1–6.2). Potem wejdziemy na rynki kapitałowe: akcje i giełda (6.3), obligacje (6.4), fundusze inwestycyjne i nadzór (6.5). Na koniec — dla ambitnych — instrumenty pochodne i zarządzanie ryzykiem (6.6).

Zanim skończysz ten dział, będziesz rozumiał, dlaczego podwyżka stóp procentowych przez NBP sprawia, że Twój kredyt drożeje, a obligacje tanieją — i będziesz w stanie samodzielnie przeczytać komunikat po posiedzeniu RPP.

Mapa pojęć działu

                    SYSTEM FINANSOWY PAŃSTWA
                              |
         ┌────────────────────┴──────────────────────┐
    BANK CENTRALNY                          RYNKI KAPITAŁOWE
    (NBP + RPP)                                    |
         |                          ┌───────────────┼──────────────┐
   instrumenty                   akcje          obligacje      fundusze
   polityki pieniężnej           (GPW)        (skarbowe,      (TFI, ETF)
         |                          |          korporacyjne)       |
   stopy procentowe            dywidenda,           |            KNF
   op. otwartego rynku         P/E, WIG20      kupon, YTM     (nadzór)
   rezerwa obowiązkowa              |                |
         |                    rynek pierwotny   rentowność ↔
   kreacja pieniądza          (IPO)             cena (odwrotna
         |                    rynek wtórny      zależność)
   cel inflacyjny
   (transmisja monetarna)

Jednostki w tym dziale

  • 6.1 System bankowy — banki komercyjne i NBP
  • 6.2 Polityka pieniężna — narzędzia i cele
  • 6.3 Giełda papierów wartościowych i akcje
  • 6.4 Obligacje i instrumenty dłużne
  • 6.5 Fundusze inwestycyjne i nadzór rynku
  • 6.6 Instrumenty pochodne i zarządzanie ryzykiem finansowym [rozszerzenie]
  • 6.7 Instrumenty rynku pieniężnego [rozszerzenie]