Zamknięcie działu 3
Słowniczek działu
| Pojęcie | Definicja |
|---|---|
| Terroryzm | Przemoc lub groźba przemocy w celach politycznych/ideologicznych; siana panika jako cel |
| RUN-HIDE-TELL | Biegnij → ukryj się → poinformuj służby; hierarchia działań przy aktywnym napastniku |
| Aktywny napastnik | Osoba aktywnie atakująca w miejscu publicznym; akcja wciąż trwa |
| Centrum Antyterrorystyczne ABW | Jednostka koordynująca działania antyterrorystyczne; skale alertów ALFA–DELTA |
| Toksyczne środki przemysłowe (TŚP) | Substancje chemiczne używane w przemyśle groźne przy wycieku (chlor, amoniak, cyjanowodór) |
| Bojowe środki trujące (BST) | Substancje opracowane lub użyte jako broń chemiczna; duszące, parzące, krwiotrujące, nerwowe, psychochemiczne |
| Oznakowanie ADR/UN | Pomarańczowe tablice na pojazdach: górny numer Kemler (ryzyko), dolny UN (identyfikator substancji) |
| Strefa bezpieczeństwa | Obszar wyznaczony przez służby bez przekroczenia stężeń niebezpiecznych |
| Dekontaminacja | Procedura usunięcia substancji CBRN z ciała/odzieży/sprzętu |
| Kwarantanna | Ograniczenie przemieszczania po kontakcie z chorym; max. czas wylęgania |
| Promieniowanie jonizujące | Promieniowanie o energii wystarczającej do jonizacji atomów; alfa, beta, gamma, X |
| Dawka pochłonięta (Gy) | Energia promieniowania pochłonięta przez kg tkanki |
| Dawka skuteczna (Sv) | Biologicznie ważona miara szkodliwości promieniowania dla organizmu |
| Jodek potasu (KI) | Tabletka ochronna dla tarczycy przed jod-131; tylko na polecenie władz, właściwa dawka i czas |
| PAA | Państwowa Agencja Atomistyki; nadzór jądrowy i radiologiczny w Polsce |
| Środki ochrony indywidualnej (ŚOI) | Wyposażenie tworzące barierę między użytkownikiem a zagrożeniem |
| Ukrycie | Budynek użyty tymczasowo do ochrony przez zmniejszenie ekspozycji |
| Schron | Zaprojektowana budowla z filtrowentylacją i zaopatrzeniem; ochrona przed skutkami CBRN |
| Filtrowentylacja | System filtrowania doprowadzanego powietrza; usuwa skażenia CBRN |
| Uszczelnianie pomieszczeń | Tymczasowe zamknięcie otworów infiltracyjnych folią i taśmą; wydłuża czas ochrony |
W pigułce
Dział 3 w trzech zdaniach:
Terroryzm atakuje bez uprzedzenia — zasada RUN-HIDE-TELL i znajomość zagrożenia drugiego urządzenia to Twoja pierwsza linia obrony. Skażenia CBRN wymagają szybkiej identyfikacji (numery ADR/UN, sygnały biologiczne i radiacyjne), właściwego kierunku ewakuacji i ochrony dróg oddechowych — a w przypadku radiologicznych — cierpliwości i zaufania do poleceń PAA zamiast samodzielnych decyzji o jodku potasu. Bariera między Tobą a substancją — czy to mokra chusta, uszczelniony pokój, czy profesjonalny ŚOI — nie musi być doskonała; musi być wystarczająca na czas ewakuacji lub ustąpienia zagrożenia.
Sprawdzian działowy
Pytania otwarte:
-
Wyjaśnij, czym różni się terroryzm od zwykłego przestępstwa. Podaj dwa przykłady form ataków terrorystycznych i opisz właściwe postępowanie dla każdego z nich.
-
Przy wycieku amoniaku z zakładu przemysłowego wiatr wieje z południa na północ. Opisz prawidłowy kierunek ewakuacji i podaj trzy zasady postępowania w pierwszych minutach zdarzenia.
-
Co to jest oznakowanie ADR i jaką rolę odgrywa przy wypadku cysterny? Podaj znaczenie górnego i dolnego numeru na pomarańczowej tablicy.
-
Wyjaśnij różnicę między kwarantanną a izolacją. Kiedy stosuje się każdą z nich?
-
Dlaczego jodek potasu należy przyjmować wyłącznie na polecenie organów ochrony ludności? Co grozi przy samodzielnym, nieuzasadnionym przyjęciu?
-
Opisz kolejność uszczelniania pomieszczenia przy alarmie chemicznym. Które elementy są priorytetem i dlaczego?
Pytania testowe (jednokrotny wybór):
-
Aktywny napastnik atakuje w centrum handlowym. Jesteś przy wyjściu bocznym, napastnik jest przy wejściu głównym. Prawidłowa kolejność działań to: a) zadzwoń na 112, potem biegnij do wyjścia bocznego b) biegnij do wyjścia bocznego, potem zadzwoń na 112 z bezpiecznej odległości c) ukryj się w najbliższym sklepie i czekaj na policję d) sfotografuj napastnika i wyślij na media społecznościowe
-
Wiatr wieje z zachodu. Nastąpił wyciek chloru w zakładzie na wschodnim skraju miasta. Prawidłowy kierunek ewakuacji to: a) na wschód (dalej od zakładu) b) na zachód (pod wiatr) c) na południe (prostopadle do wiatru) d) pozostań w miejscu i czekaj na służby
-
Jodek potasu chroni przed promieniowaniem jądrowym poprzez: a) neutralizację promieniowania gamma w organizmie b) nasycenie tarczycy nieradioaktywnym jodem, by nie wchłonęła jodu-131 c) wzmocnienie układu odpornościowego d) usunięcie wszystkich substancji radioaktywnych z organizmu
(Klucz: 7-b, 8-b, 9-b)