Pierwsza pomoc w urazach i stanach nagłych

Wstęp do działu

Kiedy ktoś się osuwa na chodnik, zaczyna się dusić albo traci przytomność, masz mniej więcej kilka minut, żeby podjąć właściwą decyzję. Lekarze mówią, że te pierwsze minuty to „złota godzina" — czas, kiedy laik może uratować życie albo je stracić przez bezczynność. Nie musisz być ratownikiem medycznym. Musisz wiedzieć, co zrobić teraz, zanim przyjedzie karetka.

Ten dział uczy konkretnych procedur: jak zatamować krwotok, unieruchomić złamaną kończynę, ochłodzić oparzenie, odbić ciało obce z gardła, rozpoznać zawał i udar. Każda z tych umiejętności ma swoje zasady — i swoje pułapki, w które wpada przeciętny człowiek, bo działa z dobrą wolą, ale na skróty. Tu się tego nauczysz.

Jedno jest wspólne dla wszystkich procedur: najpierw bezpieczeństwo własne i miejsca zdarzenia, potem poszkodowany, zawsze wezwanie 112.

Mapa pojęć działu

                  PIERWSZA POMOC W URAZACH I STANACH NAGŁYCH
                                     |
        ┌──────────┬─────────────┬───┴───────┬───────────┬──────────┐
    KRWOTOKI    ZŁAMANIA     OPARZENIA  ZADŁAWIENIE  STANY     ZAWAŁ
    i wstrząs   i unieruch.             (Heimlich)  nagłe:    i UDAR
        |            |            |         |       omdlenie   |
    ucisk        chusta       chłodź!    5+5 seq.  wstrząs  FAST test
   bezpośredni  trójkątna    ≥20 min    klepnięcia hipotermia  |
    opatrunek   improwizowana            sekwencja           okno
    uciskowy    szyna        ZAKAZ lodu   (niemowlę,  ZAKAZ:  terapeutyczne
        |                    ZAKAZ masła   otyły)    podawanie
    opaska                   ZAKAZ żelo    |         doustnie
    uciskowa               wskazania 112  Heimlich    (udar)
    (CAT)                               u dorosłego
        |
    wstrząs
  hipowolemi-
     czny

Jednostki w tym dziale

  • 5.1 Krwotoki — rozpoznanie i tamowanie krwawienia
  • 5.2 Złamania i unieruchomienie kończyn
  • 5.3 Oparzenia — ocena i postępowanie
  • 5.4 Zadławienie — metoda Heimlicha i klepanie w plecy
  • 5.5 Omdlenie, wstrząs i hipotermia
  • 5.6 Zawał serca i udar mózgu — rozpoznanie i postępowanie