Zdrowie i profilaktyka

Wstęp do działu

Słyszałeś pewnie dziesiątki razy: „ruszaj się więcej", „jedz zdrowiej", „nie stresuj się". To zdania, które wchodzą jednym uchem i wychodzą drugim — bo brzmią jak moralizowanie, a nie jak wiedza. Ten dział jest inny. Nie będziemy Ci mówić, co robić. Zamiast tego zadamy pytania, na które Ty sam dojdziesz do odpowiedzi, i zostawimy Ci narzędzia, żebyś rozumiał, dlaczego Twoje decyzje o zdrowiu mają takie skutki, jakie mają.

Zdrowie to nie tylko brak choroby. To — jak powie nam Światowa Organizacja Zdrowia — dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny. Ten dział obejmuje cztery obszary, które dotykają Cię już teraz, jako nastolatka: styl życia i normy aktywności fizycznej, choroby, które zaczynają się rozwijać w młodości, kondycja psychiczna i zarządzanie stresem, oraz uzależnienia — substancje i zachowania, na które mózg nastolatka jest wyjątkowo podatny.

Każdy z tych tematów da się poznać od środka — zamiast reguł, które się pamięta na kartę, wyjdziesz stąd z rozumieniem mechanizmów.

Mapa pojęć działu

                        ZDROWIE I PROFILAKTYKA
                                  |
     ┌──────────────┬─────────────┴──────────────┬──────────────┐
  STYL ŻYCIA     CHOROBY              ZDROWIE              UZALEŻNIENIA
  (6.1)          CYWILIZACYJNE        PSYCHICZNE           (6.4)
     |            (6.2)               (6.3)                    |
  aktywność          |                   |               substancje
  fizyczna        czynniki           dobrostan           psychoaktywne
  (norma WHO)     ryzyka             emocjonalny              |
     |            modyfikow. /            |            uzależnienie
  żywienie        niemodyfik.        techniki            fizyczne /
  (piramida)          |              radzenia           psychiczne
     |           badania             ze stresem              |
  sen, higiena    profilaktyczne         |              uzależnienia
     |                |             Telefon             behawioralne
  BMI            ciśnienie          Zaufania
  choroby        tętnicze           116 111
  cywilizacyjne  norma 120/80

Jednostki w tym dziale

  • 6.1 Zdrowy styl życia — aktywność fizyczna i żywienie
  • 6.2 Choroby cywilizacyjne — profilaktyka i wczesne wykrywanie
  • 6.3 Zdrowie psychiczne i radzenie sobie ze stresem
  • 6.4 Profilaktyka uzależnień — substancje psychoaktywne i uzależnienia behawioralne