Język sztuki i warsztat analizy dzieła
Wstęp do działu
Zanim zrozumiesz, dlaczego Guernica Picassa wywołuje wstrząs, a gotycka katedra budzi lęk i zachwyt jednocześnie, musisz nauczyć się języka, którym historycy sztuki opisują świat. To jak z muzyką: zanim powiesz, że symfonia Beethovena jest dramatyczna, musisz rozróżnić, co to fortissimo, a co pizzicato. Nutami historii sztuki są: dziedziny i techniki, terminologia architektoniczna i malarska, kategorie opisu rzeźby oraz — przede wszystkim — narzędzia ikonografii, które pozwalają dociec, co dzieło naprawdę mówi.
Ten dział jest warsztatem. Narzędzia, które tu zdobędziesz, wrócą w każdym kolejnym dziale: gdy w renesansie będziesz analizował Narodziny Wenus, użyjesz schematu Panofsky'ego z §1.5; gdy w baroku porównasz sklepienie kolebkowe z kolebkowo-krzyżowym, sięgniesz po terminologię z §1.2; gdy ocenisz technikę van Eycka, przypomnisz sobie różnicę między temperą a olejem z §1.3.
Mapa pojęć działu
JĘZYK SZTUKI I WARSZTAT ANALIZY DZIEŁA
|
┌─────────────┬────────────────┼──────────────┬───────────────┐
dziedziny architektura malarstwo rzeźba ikonografia
i periodyzacja | | | |
| elementy techniki rodzaje Panofsky
sztuki budowli (fresco, (płaskorzeźba, (3 poziomy)
plastyczne (nawa, tempera, pełna, |
vs użytkowe portal, olej, relief) atrybut,
| sklepienie, akwarela) | alegoria,
kontekst kopuła) | materiały symbol
kulturowy plan i bryła kompozycja i techniki
| kolor, światło (odlew,
periodyzacja perspektywa kamieniowanie)
(umowność) sfumato, |
chiaroscuro schemat opisu
i analizy dzieła
Jednostki w tym dziale
- 1.1 Dziedziny i rodzaje sztuki — wprowadzenie do dyscyplin
- 1.2 Architektura — elementy, konstrukcja, terminologia
- 1.3 Malarstwo — techniki, kompozycja, kolor i światłocień
- 1.4 Rzeźba — rodzaje, techniki, terminologia
- 1.5 Ikonografia i metoda opisu dzieła