Sztuka gotyku
Wstęp do działu
Gotyk bywa kojarzony z mrocznym kościołem i straszydłami na dachu katedry. To skojarzenie tyleż efektowne, co mylące — bo gotyk to przede wszystkim rewolucja techniczna i teologiczna w jednym. Kiedy w połowie XII wieku budowniczowie odkryli, że można „uwolnić" ścianę od obowiązku dźwigania sklepienia, wszystko się zmieniło: w miejscu grubego kamienia pojawiło się szkło, a katedra stała się czymś, czego architektura nigdy wcześniej nie potrafiła osiągnąć — świetlistym namiotem Boga wzniesionym z kamienia.
W tym dziale prześledzimy tę rewolucję od fundamentów po blask witraży, od portalu rzeźbionego po miniaturę malarską. Zobaczysz, jak Giotto niemal ręcznie obala tysiąc lat konwencji, jak van Eyck zamienia farbę olejną w instrument do malowania światła, i jak Wit Stwosz tworzy w Krakowie dzieło, które do dziś zatrzymuje tłumy wchodzących do kościoła Mariackiego. Na końcu przekonasz się, że „gotycki" nie znaczy jednego — to słowo kryje w sobie parę wieków, kilka krajów i bardzo różne rozwiązania tego samego pytania: jak kamień i farba mogą opowiedzieć o niewidzialnym?
Mapa pojęć działu
SZTUKA GOTYKU
|
┌─────────────┬──────────┴──────────┬──────────────┐
ARCHITEKTURA RZEŹBA MALARSTWO SZTUKI
katedry i witraż gotyckie ZDOBNICZE
| | | |
łuk ostry portal Giotto relikwiarze
sklepienie (tympanon) tablicowe złotnictwo
krzyżowo- kontrapost iluminacja witraż
żebrowe gotycki (Limburg) (technika)
| Pieta van Eyck |
łęk przyporowy witraż | grisaille
(arc-boutant) grisaille malarstwo maswerk
| | niderlandzkie
triforium rozetowe |
maswerk okno Ołtarz
wimperga \ Gandawski
pinakiel Sainte-Chapelle
|
Notre-Dame Chartres Reims Kraków Gdańsk
|
Wit Stwosz
Ołtarz Mariacki
Jednostki w tym dziale
- 7.1 Katedra gotycka — konstrukcja i symbolika światła
- 7.2 Rzeźba i witraż gotycki
- 7.3 Malarstwo gotyckie — tablicowe i miniaturowe
- 7.4 Gotyk w Polsce — Kraków, Gdańsk, Wit Stwosz
- 7.5 Gotyk niderlandzki i francuski — od Paryża do Flandrii