Sztuka renesansu

Wstęp do działu

Jest rok 1401. Florencja ogłasza konkurs na brązowe drzwi do baptysterium. Kilku rzeźbiarzy składa makiety — i jeden z przegranych, Filippo Brunelleschi, wyjeżdża do Rzymu studiować ruiny antyczne. Kilkanaście lat później ten sam człowiek wznosi kopułę, której nikt przed nim nie potrafił zbudować. To nie przypadek. To program.

Renesans — dosłownie „odrodzenie" — to epoka, która postanowiła wskrzesić antyk i przy okazji odkryła coś zupełnie nowego: człowieka jako miarę wszechrzeczy. Artyści przestali być anonimowymi rzemieślnikami; stali się intelektualistami, badaczami, wynalazcami. Przez półtora wieku — od Brunelleschiego i Masaccia po Leonarda, Michała Anioła i Rafaela — Europa nauczyła się przedstawiać przestrzeń tak wiarygodnie, że obraz mógł udawać okno. Nauczyła się też, że nagie ludzkie ciało może być najdoskonalszym obiektem artystycznym.

Ten dział prześledzi tę rewolucję krok po kroku: od quattrocenta florenckiego, przez złote lata piętnastowiecznego malarstwa, przez mistrzów cinquecenta w Rzymie i Wenecji, aż po renesans północny za Alpami i jego echa w Polsce.

Mapa pojęć działu

                        SZTUKA RENESANSU
                               |
        ┌──────────────────────┼──────────────────────┐
    QUATTROCENTO            CINQUECENTO           RENESANS
    (XV w., Florencja)     (XVI w., Rzym)         PÓŁNOCNY
        |                      |                      |
   ┌────┴────┐            ┌────┴────┐           ┌─────┴─────┐
architektura  malarstwo  mistrzowie architektura  Niderlandy
    |         i rzeźba    |              |         Niemcy
Brunelleschi   |       Leonardo     Bramante      Francja
kopuła,    Masaccio   Michał Anioł  Tempietto        |
Pazzi      perspektywa   Rafael     kopuła      Dürer, Bosch
           linearna     Sykstyńska  Piotrowej    Holbein
           Donatello    Szkoła                     |
           Ghiberti    Ateńska                  POLSKA
           Botticelli                           Wawel
           Mantegna                             Kaplica
           Piero d.F.                           Zygmuntowska
                |
        HUMANIZM + NEOPLATONIZM
        człowiek jako miara wszechrzeczy
        odrodzenie antyku
        perspektywa linearna
        kontrapost, sfumato

Jednostki w tym dziale

• 8.1 Quattrocento — narodziny renesansu we Florencji
• 8.2 Quattrocento — malarstwo i rzeźba drugiej połowy XV wieku
• 8.3 Cinquecento — Leonardo, Michał Anioł, Rafael
• 8.4 Architektura cinquecenta — Bramante, Palladio i Rzym
• 8.5 Renesans północny — Niderlandy, Niemcy, Francja
• 8.6 Renesans w Polsce — architektura, rzeźba, malarstwo dworskie

---