Wartości, normy i sumienie

Wstęp do działu

Jeśli ktoś pyta cię „czy to było właściwe?", rozumiał już — choć może nie wprost — że istnieje coś takiego jak wartość: coś, co sprawia, że jeden czyn jest lepszy od drugiego. W tym dziale zajmiemy się podstawowym budulcem etyki: wartościami, normami i sumieniem. Bez tych pojęć nie można sensownie rozmawiać o tym, co powinniśmy robić ani dlaczego w ogóle warto być dobrym.

Zaczniesz od pytania, co w ogóle znaczy, że coś jest „cenne" — i jak się ma do tego twój osobisty gust. Potem przyjrzysz się normom: co to jest norma moralna, czym różni się od przepisu w regulaminie i skąd bierze swój autorytet. Na końcu dotkniemy głębokiego tematu sumienia — tej wewnętrznej instancji, która ocenia nasze czyny nawet wtedy, gdy nikt nie patrzy — oraz godności człowieka jako fundamentu całej etyki.

---

Mapa pojęć działu

                    WARTOŚCI, NORMY I SUMIENIE
                               |
        ┌──────────────────────┼───────────────────────┐
     wartości               normy                 sumienie
        |                    |                       |
  instrumentalne         moralne               wrodzone?
  autoteliczne           zasady               nabyte społecznie?
        |                kodeksy              rozumowe (Kant)
  hierarchia             autorytet                  |
  Scheler                moralny               godność człowieka
        |                    |                       |
  subiektywizm ←—→ obiektywizm         prawa człowieka
  aksjologiczny        konflikty           jako wyraz godności

Jednostki w tym dziale

• 2.1 Wartości i hierarchia wartości
• 2.2 Normy moralne i zasady moralne
• 2.3 Sumienie i godność człowieka

---