Etyka społeczna i polityczna

Wstęp do działu

Żyjemy razem. To banalne stwierdzenie ma zaskakująco poważne konsekwencje: skoro żyjemy razem, musimy jakoś dzielić przestrzeń, zasoby, obowiązki i prawa. Ale jak? Kto decyduje o tym, co komu się należy? Czy w ogóle jest jakiś racjonalny, możliwy do uzasadnienia sposób odpowiedzi na te pytania — czy zawsze wygrywa silniejszy lub głośniejszy?

Etyka społeczna i polityczna to ta gałąź filozofii moralnej, która pyta nie o czyny pojedynczego człowieka, lecz o reguły i instytucje życia zbiorowego. Dotyka kwestii, które codziennie pojawiają się w gazetach, wyrokach sądów i debatach parlamentarnych — sprawiedliwości, praw człowieka, równości, demokracji, granic posłuszeństwa prawu.

W tym dziale nie znajdziesz gotowych odpowiedzi. Znajdziesz natomiast coś ważniejszego: narzędzia do myślenia, które pozwolą ci stawiać tym pytaniom sensowny opór — i rozumieć, dlaczego ludzie o dobrej woli mogą się na nie odpowiadać inaczej.

Mapa pojęć działu

                     ETYKA SPOŁECZNA I POLITYCZNA
                                  |
       ┌──────────────┬───────────┴──────────┬──────────────┐
  SPRAWIEDLIWOŚĆ   PRAWA               RÓWNOŚĆ          DEMOKRACJA
  i dobro wspólne  CZŁOWIEKA           i dyskryminacja  i obywatelstwo
       |               |                    |                |
  dystrybutywna    godność             formalna        pluralizm
  komutatywna      generacje praw      materialna      rządy prawa
  proceduralna     (3 fale)            możliwości      ochrona mniej-
  naprawcza        relatywizm          affirmative         szości
       |           a odpowiedź         action              |
  Rawls (zasłona       |                    |          obywatelskie
  niewiedzy)      konflikty           stereotyp       nieposłuszeń-
  Nozick          praw                uprzedzenie         stwo
  (libertarianizm)                                    (Thoreau, King,
       |                                               Gandhi)
  dobro wspólne

Jednostki w tym dziale

  • 8.1 Sprawiedliwość i dobro wspólne
  • 8.2 Prawa człowieka — fundament i granice
  • 8.3 Równość, nierówności i dyskryminacja
  • 8.4 Demokracja, obywatelstwo i obywatelskie nieposłuszeństwo