Klasycyzm — styl galant i forma sonatowa
Wstęp do działu
Wyobraź sobie salon w Wersalu około roku 1750. Muzyka barokowa — z jej zawiłą polifonią, ornamentami i kontrapunktem — zaczyna brzmieć jak stary, nieco przytłaczający strój ceremonialny. Publiczność szlachecka chce czegoś świeższego: melodii, którą się zapamiętuje, harmonii, która oddycha, i formy, która ma czytelny kształt jak dobrze skrojona suknia. To właśnie przynosi klasycyzm.
Ale klasycyzm nie wziął się znikąd. Ten dział śledzi jedną z najciekawszych przemian w historii muzyki europejskiej: jak styl galant wyrósł z baroku, jak Carl Philipp Emanuel Bach i szkoła mannheimska torują drogę, jak z tej fermentacji rodzi się forma sonatowa — szkielet, na którym Haydn, Mozart i Beethoven wznoszą gmachy swoich symfonii, sonat i kwartetów. Zobaczysz też, jak opera klasyczna walczy o dramatyczną prawdę, i usłyszysz — w wyobraźni — chwilę, gdy Beethoven wyprowadza muzykę z salonów ku czemuś nieznanym jeszcze rozmiarów.
Mapa pojęć działu
KLASYCYZM MUZYCZNY (ok. 1750–1820)
|
┌────────────────────────────┼───────────────────────────┐
STYL GALANT FORMA SONATOWA GATUNKI KLASYCZNE
i przejście | |
| ┌─────────────┼──────────────┐ ┌────┴────┐
melodia, homofonia ekspozycja przetworzenie repryza symfonia kwartet
Empfindsamkeit | koncert sonata
C.P.E. Bach temat główny | opera
szkoła mannheimska + temat poboczny cykl sonatowy
crescendo, rakieta + most (sonatina/menu
et/rondo)
|
BEETHOVEN — synteza i przełom
Jednostki w tym dziale
- 6.1 Styl galant i preklasycyzm — przejście od baroku
- 6.2 Forma sonatowa — ekspozycja, przetworzenie, repryza
- 6.3 Symfonia i jej rozwój — Haydn i Mozart
- 6.4 Muzyka kameralna — kwartet smyczkowy i sonata
- 6.5 Koncert klasyczny i wirtuozeria — Mozart
- 6.6 Opera klasyczna — reforma Glucka i gatunki operowe
- 6.7 Beethoven — między klasycyzmem a romantyzmem
- 6.8 Teoria harmonii klasycznej i modulacja