Romantyzm — opera i dramat muzyczny
Wstęp do działu
Opera to najbardziej ambitny pomysł w historii muzyki: połączyć w jedno dzieło śpiew, muzykę, dramat, scenografię, taniec i poezję. W epoce romantyzmu ta ambicja sięgnęła zenitu — i rozpadła się na dwie wielkie tradycje, które do dziś toczą między sobą niemy spór.
Z jednej strony Włosi: po co komplikować, skoro głos ludzki potrafi wyrazić wszystko? Belcanto Rossiniego, głębia dramatyczna Verdiego. Z drugiej Wagner: opera to kłamstwo, jeśli muzyka służy tylko ładnym melodiom. Trzeba zburzyć całą tradycję i zbudować „dzieło totalne" — Gesamtkunstwerk.
Pomiędzy nimi wyrosły opery narodowe: polska, czeska, rosyjska. Zamiast mitów greckich — własna historia, własny folklor, własny język.
W tym dziale prześledzisz, jak w XIX wieku opera przestała być rozrywką salonową i stała się miejscem, gdzie ludy dochodziły do głosu, a kompozytorzy wykuwali tożsamości.
Mapa pojęć działu
OPERA ROMANTYCZNA
|
┌─────────────────────┼──────────────────────────┐
| | |
SZKOŁA TRADYCJA WŁOSKA OPERA NARODOWA
NIEMIECKA | |
| ┌────────┴──────────┐ ┌───┴───────────┐
Weber belcanto Verdi: Moniuszko Musorgski
(1821) Rossini/ dramat (Halka) (Borys)
Freischütz Donizetti/ psychol. Smetana
leitmotiv Bellini Otello (Sprzedana)
wstępny ornamentyka |
| | folklor + język
└─────────┐ └───────────────┐ + historia narodu
| |
WAGNER: Gesamtkunstwerk
|
┌──────────┼───────────────┐
leitmotiv melodia chromatyzm
rozwinięty nieskończona (Tristan)
(sieć motywów) bezszwowy akord
tok tristanowski
|
WERYZM (Puccini)
realizm, tematy soc.
La Bohème, Tosca
Jednostki w tym dziale
- 8.1 Opera romantyczna — Weber i szkoła niemiecka
- 8.2 Opera włoska — Rossini, Donizetti, Bellini i Verdi
- 8.3 Dramat muzyczny Wagnera — Gesamtkunstwerk i leitmotiv
- 8.4 Opera narodowa — Moniuszko i opera słowiańska
- 8.5 Puccini i weryzm — schyłek XIX-wiecznej opery