Język plastyczny: środki wyrazu
Wstęp do działu
Zanim zaczniesz tworzyć własne dzieła lub rozmawiać o cudzych, musisz nauczyć się języka plastyki — zestawu narzędzi, którymi artysta „mówi" do widza. To trochę jak z muzyką: zanim usłyszysz utwór jako coś więcej niż hałas, musisz nauczyć się rozróżniać melodię, rytm i harmonię. W plastyce tą melodią jest linia, barwa, światło i kompozycja.
Środki wyrazu plastycznego to nie suche pojęcia do wkucia na kartkówkę. To klucz do czytania każdego obrazu, rzeźby czy budynku, który kiedykolwiek przykuł Twój wzrok. Gdy zrozumiesz, dlaczego Caravaggio musiał użyć właśnie takiego światła, dlaczego van Gogh malował takimi kolorami, a Rafael komponował postaci w trójkąt — zaczniesz rozmawiać ze sztuką na równych prawach.
Narzędzia z tego działu wrócą w każdym kolejnym. Analizując styl baroku, sięgniesz po światłocień z §1.3. Opisując gotycką katedrę, użyjesz kompozycji z §1.4. Oceniając impresjonistyczny obraz, przypomnisz sobie kontrast barwny z §1.2.
Mapa pojęć działu
JĘZYK PLASTYCZNY: ŚRODKI WYRAZU
|
┌──────────┬────────────────┼────────────────┬──────────┐
linia barwa walor kompozycja przestrzeń
| | | | |
konturowa koło barw skala statyczna linearna
modelująca podstawowe/ walorowa dynamiczna powietrzna
kreskowanie pochodne/ chiaroscuro otwarta/ kulisowa
dopełniające sfumato zamknięta punkt
faktura temperatura cień własny złoty podział zbiegu
| barwy cień rzucany trójpodział hierarchia
rzeczywista kontrast punkt ważności
iluzoryczna barwny ciężkości
Jednostki w tym dziale
- 1.1 Linia, plama i faktura jako podstawowe środki plastyczne
- 1.2 Barwa: koło barw, kontrasty i symbolika kolorów
- 1.3 Walor, światło i cień w budowaniu przestrzeni i nastroju
- 1.4 Kompozycja: zasady porządku i równowagi w obrazie
- 1.5 Przestrzeń i perspektywa: od symbolu do iluzji głębi